ایران صدرنشین صادرات زعفران

سابقه کاشت زعفران در ایران (به خصوص زعفران قائنات) به بیش از ۳۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. برای به دست آوردن یک کیلوگرم زعفران خشک به ۱۱۰/۰۰۰ تا ۱۷۰/۰۰۰ گل زعفران نیاز است. همچنین یک کارگر باید ۴۰ ساعت کار کند تا ۱۵۰/۰۰۰ گل را بچیند. زعفران به علت طعم و رنگ و عطر عالی، کاربردهای فراوانی در تولید فراورده‌های غذایی، دارویی و شیمیایی دارد و با توجه به محدودیت کشت و تولید، از فراورده‌های گران‌قیمت به شمار می‌رود. ایران با متوسط تولید ۹۰ تا ۹۳ درصد از مجموع تولید جهانی زعفران (بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ تن در سال) در این زمینه مقام اول را داراست. اسپانیا با تولید متوسط ۲۵ تن، مقام دوم و کشورهای هندوستان، جزایر اسپرون روسیه، سنگاپور، مالزی، ژاپن، تایوان، چین، فرانسه، ایتالیا، آلمان، استرالیا و یونان با تولید متوسط ۲۵تن، مجموعاً مقام سوم را به خود اختصاص می‌دهند.

 بنابراین گزارش، تولید سالانه ۲۰۰۰۰۰ کیلوگرم زعفران در ایران کشور ما را در صدر تولید کنندگان و صادر کنندگان زعفران در جهان قرار داده است و هم اکنون  بالغ بر ۳۵ کشور بطور مستمر و برنامه‌ای خریدار عمده زعفران می‌باشند. برخی کشورها هستند که زعفران را از ایران خریداری و پس از تغییراتی در بسته بندی و بعضاً کیفیت، مجدداً آن را به کشورهای دیگر صادر می کنند که عمده‌ترین آنها، اسپانیا در اروپا و دبی در حوزه خلیج فارس می‌باشند. فقط دو کشور یاد شده سالانه بیشتر از ۵۰ درصد تولید زعفران ایران را جذب می‌ کنند و اگر چه قیمت خرید آنها بسیار پایین است ولی از دو راه بیشترین ارزش افزوده را از زعفران ایران نصیب خود می‌ کنند. در حال حاضر نیز به گفته رئیس شورای عالی زعفران ایران؛ ایران در رتبه نخست تولید و صادرات زعفران در جهان است.

این گزارش می افزاید: در حال حاضر طبق گزارش های غیررسمی زعفران ایران به صورت فله ای و قاچاق به افغانستان وارد و با تعرفه صفر درصد به چین و هند صادر می شود. محمدعلی طهماسبی، معاون امور باغبانی وزیر جهادکشاورزی در این باره به ایرنا گفته است: “طبق اظهارنظر صادرکنندگان، کشورهای چین و هند برای واردات زعفران از ایران تعرفه بیش از ۳۰ درصدی در نظر گرفته اند اما زعفران افغانستان بدون هیچ تعرفه ای (تعرفه صفر درصد) به این کشورها وارد می شود. هرچند افغانستان در تولید زعفران مورد حمایت کشورهای اروپایی همچون هلند و نیز چین و هند قرار گرفته است اما سطح زیرکشت این محصول در افغانستان پایین است و نگرانی درخصوص رقابت افغانستان با ایران برسر محصول زعفران نداریم. صادرات مجدد زعفران از افغانستان تمام سود صادرات این محصول را به سمت افغان ها هدایت می کند که تداوم آن می تواند به ضرر ایران در صادرات این محصول منحر به فرد باشد.”

یادآور می شود: پیش بینی می شود تولید زعفران امسال ۳۶۰ تن باشد و زعفران ایرانی از لحاظ مزه، رنگ و عطر در دنیا منحصر به فرد است و طرفداران زیادی دارد. پارسال ۳۵۱ تن زعفران در کشور تولید شد که از این میزان براساس آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران ۱۱۳/۵ تن به ارزش ۱۶۵ میلیون دلار به کشورهای هدف صادر شده است. این در حالیست که بخشی از زعفران ایرانی به شکل چمدانی و قاچاق از کشور خارج می شود. طبق آمار پنج ماهه امسال تا مردادماه جاری ۵۴ تن زعفران به ارزش بیش از ۷۹ میلیون دلار صادر شده است.

پارسال در مجموع ۳۵۱ تن زعفران در سطح زیرکشت ۹۵ هزار و ۱۲۵ هکتار در ۲۳ استان کشور تولید شد که ۹۵ درصد این تولیدات مربوط به دو استان خراسان رضوی و جنوبی، ۴ درصد این تولید مربوط به استان فارس و ۱ درصد تولید مربوط به اصفهان، کرمان و یزد و خراسان شمالی است./

منبع : خبرگزاری شبستان – مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۰۱