روستای سنو گناباد؛ پایلوت ثبت جهانی زراعت زعفران مبتنی بر قنات

روستای سنو به عنوان پایلوت ثبت جهانی زراعت زعفران مبتنی بر قنات انتخاب شده و قرار است جشنی ملی نیز در این زمینه برگزار شود.

به گزارش خبرگزاری تسنیم از گناباد، نظام زراعت زعفران گناباد مبتنی بر قنات، سومین میراث جهانی کشاورزی از ایران است که در‌ سازمان فائو به ثبت می‌رسد.

استاندارد بالا، بهره‌گیری از سیستم آبیاری قنات، نقش مهم آن در تامین امنیت غذایی و معیشت خانوارهای روستایی، تنوع زیستی کشاورزی، دانش محلی و بومی و سنتی از جمله مواردی است که زعفران ایران را در زمره میراث کشاورزی مهم جهانی قرار داده است.

زعفران گناباد به عنوان یکی از محصولات شاخص جغرافیایی کشور ایران به شمار می‌آید. سهم و رتبه تولید و صادرات ایران در این زمینه خود شاهدی بر این مدعاست که این کشور به عنوان اولین تولید کننده و از نظر کیفیت در بین سایر کشورهای مطرح در جهان منحصر به فرد است.

این دستاورد مهم با پذیرش مدارک، مستندات و دفاعیه‌های ارائه شده در دبیرخانه میراث‌های مهم کشاورزی جهانی (GIAHS) در مقر سازمان فائو در شهر رم حاصل شد. این ثبت با پایلوت روستای «سنو» شهرستان گناباد استان خراسان رضوی صورت گرفت.

مسعود امینی عضو هیئت علمی گروه کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گناباد در این زمینه به خبرنگار تسنیم در گناباد گفت: متکی بودن اقتصاد ایران به درآمد‌های نفتی و تاثیرپذیری درآمدها از مسایل سیاسی و اقتصادی سبب آسیب‌پذیری اقتصاد کشور شده؛ یکی از راه‌های مقابله با این چالش توسعه تولیداتی است که ضمن بهبود وضع اقتصاد داخلی، سبب افزایش صادرات غیرنفتی می‌شود. در کنار سایر تولیداتی که این چنین رویکرد اقتصادی دارند، تولید گیاهان دارویی می‌تواند علاوه بر تحقق این مهم، تاثیر به‌سزایی در ارتقای سطح بهداشت، سلامت و رفاه کشور داشته باشد.

وی افزود: با روی آوردن دنیا به استفاده از فرآورده‌های گیاهی چه در صنعت داروسازی و چه در صنایع غذایی و آرایشی- بهداشتی و با توجه به تنوع آب و هوایی کشور که سبب تنوع و غنای گیاهان دارویی در سراسر ایران شده، لزوم تحقیقات همه جانبه و بهره‌برداری صحیح از این گیاهان برای ما که با داشتن شخصیت‌هایی چون ابوعلی سینا، از پیشگامان این علم بوده‌ایم بسیار ضروری است.

این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی گناباد خاطر نشان کرد: ایران؛ بزرگترین تولیدکننده زعفران دنیا با ۹۵ درصد کل تولید این محصول ارزشمند است. ۴۱ کشور خریداران طلای سرخ ایران هستند و عمده‌ترین این کشورها اسپانیا، امارات متحده عربی، آلمان، ایتالیا، فرانسه و سوئیس هستند.

امینی اظهار داشت: عمده‌ترین نواحی تولید زعفران در کشور استان خراسان رضوی و جنوبی است. ارزش صادراتی آن ۹۵ میلیون دلار در سال است و به دلیل نیاز کم‌آبی از زراعت‌های مهم در مناطق خشک کشورمان بوده و اقتصاد عمده خانوارهای واقع دراین مناطق را بخود وابسته کرده است و از نظر اشتغال نیز به طور مستقیم و غیر مستقیم نقش به‌سزایی دارد.

علیرضا حسین‌زاده؛ مدیر جهاد کشاورزی گناباد هم در زمینه نظام زراعت زعفران مبتنی بر قنات اظهار کرد: هر پرونده که درخواست ثبت در این نظام را دارد باید واجد شرایط پنج معیار شامل نقش آن در امنیت غذایی و معیشت خانوارهای روستایی، تنوع زیستی  کشاورزی، دانش محلی و بومی و سنتی، فرهنگ و نظام‌های ارزشی و سازمان های اجتماعی و چشم اندازهای طبیعی و گردشگری کشاورزی باشد و همچنین کشور درخواست کننده باید یک برنامه عمل جامع برای حفاظت و صیانت و توسعه آن به فائو را ارائه دهد.

وی افزود: از میان هزاران درخواست واصله از کشورهای مختلف، پیش از این فقط پنجاه و چهار درخواست در کل جهان موفق به عبور از فرآیند سخت گیرانه نظام ثبت فائو شده بودند که از کشورمان «نظام کشاورزی مبتنی بر قنات در کاشان» در سال ۱۳۹۳ و «نظام تولید انگور ملایر» در سال ۱۳۹۷ به عنوان نخستین و دومین میراث کشاورزی مهم جهانی از کشورمان نیز در میان این فهرست قرار دارند.

رئیس جهاد کشاورزی گناباد بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران به لحاظ برخورداری از تاریخ و تمدن ریشه‌ای در بخش کشاورزی و تنوع زیستی منحصربه فرد، ظرفیت‌های مهمی از بعد میراث جهانی کشاورزی دارد، که در تفاهمات وزیر جهاد‌ کشاورزی با مدیرکل فائو به این ابعاد توجه شده و پس از ثبت کشاورزی مبتنی بر قنات در سال ۱۳۹۳ و نیز انگور ملایر و زراعت زعفران مبتنی بر قنات در سال گذشته چند پرونده دیگر نیز توسط وزارت جهاد‌کشاورزی تکمیل و به‌ دبیرخانه میراث کشاورزی مهم جهانی (جیاس) فائو تسلیم شده است.

حامد قربانی فرماندار گناباد نیز در این زمینه به خبرنگار تسنیم در گناباد اظهار کرد: ثبت جهانی زراعت زعفران مبتنی بر قنات سبب برندسازی زعفران کشور با محوریت گناباد در سطح بین المللی می شود که باید با فعالیتهای پژوهشی از این فرصت برای توسعه و رونق اقتصادی و گردشگری بهره گرفت.

وی افزود: استان خراسان ۶۵ درصد زعفران جهان را تولید می‌کند و ایران بزرگترین تولید کننده زعفران جهان محسوب می‌شود.

فرماندار گناباد تصریح کرد: جشن ملی ثبت جهانی زراعت زعفران مبتنی بر قنات، ۵ اردیبهشت ماه با حضور مسئولان کشوری و استانی در محل روستای سنو شهرستان گناباد می‌شود.

منبع : خبرگزاری تسنیم – مورخ ۱۳۹۸/۰۱/۱۹