نابودی زعفران چهارمین بلای ملی

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

زعفران یکی از محصولات استراتژیک در خراسان رضوی است که ایران به تنهایی ۷۵ درصد نیاز جهان را تهیه می‌کند. با این حال آنچنان که باید، به این محصول توجه خاصی نشده است. محصولی که علاوه بر اشتغال‌ زایی می‌تواند نام ایران را به عنوان کشوری تراز اول در تولید زعفران به خود اختصاص دهد.

با این حال این محصول امروز در معرض خطراتی است که شاید بتواند نابودی آن را رقم زند. کارشناسان از این عارضه به عنوان چهارمین بلای ملی یاد می‌کنند.

به گزارش ایسنا، منطقه خراسان، غلامرضا میری، رئیس اتحادیه زعفران‌ فروشان خراسان رضوی، با بیان اینکه کسانی که در مزرعه مشغول جمع‌ آوری گل زعفران هستند، باید از دستکش استفاده کرده و گل‌های جمع‌ آوری شده داخل کیسه شیمیایی و ظرف‌های پلاستیکی یک بار مصرف ریخته نشود بلکه از سبدهایی استفاده شود که آن سبدها به این گل‌ها لطمه نزنند؛ سپس با همان سبدها امکان انتقال گل‌ها به مکان‌های جداسازی باشد.
وی افزود: باید سالن یا مکانی که جداسازی گل زعفران انجام می‌شود، سالن یا مکانی باشد که اداره بهداشت آن را تایید کند. در حین کار نیز باید از کلاه و دستکش استفاده شود در غیر این صورت زعفران آلوده به میکروب می‌شود.
رئیس اتحادیه زعفران فروشان خراسان رضوی خاطر نشان کرد: علاوه بر این نباید موی خانم‌ها یا آقایانی که زعفران را جداسازی می‌کنند، در آن وجود داشته باشد، چون یک محموله ۱۰۰ یا ۲۰۰ کیلویی به خاطر وجود یک تار مو برگشت می‌خورد.
میری ادامه داد: زعفران باید بلافاصله بعد از جداسازی با هیتر خشک و در بسته‌های بهداشتی فایل آلومینیوم، ظرف فلزی، شیشه‌ای یا پلاستیکی بسته‌‌بندی شود تا کیفیت زعفران حفظ شود اما اگر این گیاه به شکل طبیعی یا در آفتاب خشک شود، قدرت رنگ دهی خود را از دست داده و آلودگی به آن اضافه می‌شود.
ظرفیت اشغال‌زایی حدود یک میلیون نفر در صنعت زعفران
رییس اتحادیه صادرکنندگان زعفران خراسان رضوی در خصوص میزان اشتغال‌ زایی دائم این محصول تصریح کرد: میزان اشتغال‌ زایی این محصول در تولید، توزیع، فرآوری، بسته‌بندی و صادرات حدود یک میلیون نفر است. در حال حاضر در بخش تولید حدود ۱۲۰ تا۱۳۰ هزار خانوار کشاورز و در بخش فرآوری حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر مشغول فعالیت هستند.
میری ادامه داد: همچنین ۵۰ واحد صادراتی زعفران در کشور فعالیت می‌کنند که این واحدها معمولا بین ۳۰ تا ۵۰ نفر پرسنل دارند. هم‌ اکنون حدود ۳۶۰ واحد زعفران‌ فروشی فعال است که در هر واحد آن بین ۲ تا ۵ نفر مشغول به کار هستند. اگر جداسازی ۳ کیلو گل زعفران را برای یک نفر کارگر حساب کنیم، میزان اشتغال‌ زایی زعفران نیز از یک میلیون نفر فراتر می‌رود.
رئیس اتحادیه صادر کنندگان خراسان رضوی با بیان اینکه زعفران در بازارهای خارجی حداکثر با ۵ درصد اختلاف با قیمت داخلی آن به مشتریان خارجی فروخته می‌شود، اظهار کرد: امسال عرضه و تقاضا در بازارهای داخلی کاهش داشته به این معنا که مصرف زعفران در داخل کاهش داشته اما در بازارهای خارجی تا پایان مرداد ماه براساس آمار گمرک حدود ۶ درصد افزایش داشته است. در واقع برای صادرات طبق روال گذشته تقاضا وجود دارد.
میری بیان کرد: در حال حاضر زعفران به ۴۷ کشور صادر می‌شود که بیشترین میزان آن به کشورهای امارات متحده عربی، اسپانیا، چین، آلمان، فرانسه، ایتالیا، استرالیا، نروژ، بلژیک، ژاپن، کره و کشورهای حوزه خلیج فارس است.
وی تصریح کرد: افزایش کیفیت زعفران، حمایت از تولید کننده، صادرات و صادرکننده و ثبات قیمت می‌تواند ایران را در بازارهای جهانی ماندگار کند در غیر این صورت به محض اینکه خریداران خارجی، تامین‌کننده و رقیبی برای ایران در بازارهای خارجی پیدا کنند، قطعا سراغ این تامین کننده‌ها خواهند رفت.
میری با اشاره به اینکه میزان احتکار زعفران ناچیز است، گفت: یکسری از دلالان در فصل برداشت از کشاورز زعفران‌ها را خریداری کرده و به امید اینکه در آینده این محصول گران‌تر شود، آن را نگهداری می‌کنند اما امسال بسیاری از این افراد متضرر شدند چون پس از فصل برداشت زعفران، این محصول اندکی گران شد اما در حال حاضر این محصول با افت قیمت مواجه بوده است.
میری اظهار امیدواری کرد امسال دلالانی که دنبال ایجاد اخلال و تنش در بازار هستند، از خرید زعفران صرف نظر کنند.
بانک زعفران، طرحی که روی کاغذ باقی ماند 
رئیس اتحادیه زعفران فروشان خراسان رضوی در خصوص طرح بانک زعفران خاطر نشان کرد: بر اساس این طرح ما زعفران را از کشاورز به قیمت مصوب و هر قیمتی که کارشناسان وزارت جهاد کشاورزی یا هر مکان دیگر تعیین کند، خریداری کرده و روی آن آنالیز انجام داده و برچسب آنالیز می‌زنیم.
میری اضافه کرد: زعفران‌های آنالیز شده را تحویل بانک داده و سپس به همان میزان پولی که به کشاورز پرداخت کرده‌ایم، آن را از بانک گرفته و آن زعفران را زیر کلید بانک قرار می‌دهیم تا به عنوان پشتوانه و برای تنظیم بازار در بانک باشد. اگر روزی دلالان خواستند، در بازار اخلال ایجاد کنند، زعفران پشتوانه را از بانک زعفران گرفته و پول آن به بانک پرداخت می‌شود و با تزریق این زعفران به بازار نوسانات شدید قیمت رخ ندهد.
رئیس اتحادیه زعفران فروشان خراسان رضوی تصریح کرد: طرح بانک زعفران روی کاغذ است و متاسفانه هیچکس از آن حمایت نمی‌کند در حالی که اگر این طرح اجرا شود، مطمئنا صادر کننده ایرانی می‌تواند با خیال راحت در کشورهای هدف صادراتی با مشتری‌های خود قراردادهای مدت‌دار منعقد کند.
میری افزود: با اجرای این طرح اجازه نمی‌دهیم تاجران اسپانیا با تسهیلات ۱/۵ تا ۲ درصدی که از بانک ها می‌گیرند، زعفران ایران را خریداری و در انبارهای خود نگهداری کنند و به مشتریانی که به دلیل نوسانات قیمت نمی‌توانیم نیاز آن‌ها را برآورده کنیم، زعفران بفروشند.
وی گفت: مسئولین و مقامات بیان می‌کنند که چرا اسپانیا زعفران ما را خریداری کرده و به فروش می‌رساند اما اگر این مسائل و مشکلات برطرف شود ایران می‌تواند در بازار حضور ماندگار داشته باشد و می‌توان به تدریج بازار را مدیریت کرده و دیگر اجازه نداد اسپانیا زعفران ایران را با برند و به نام زعفران اسپانیا بفروشد.
رئیس اتحادیه زعفران فروشان خراسان رضوی با اشاره به اینکه تاکنون زعفران در بورس عرضه نشده است، ادامه داد: به دلیل ارزش افزوده، اشغال فضای کم و عدم فسادپذیری این محصول، زعفران در منازل نگهداری می‌شود و از سوی دیگر به علت تفاوت قیمت این محصول در آغاز و پایان سال، امکان عرضه زعفران در بورس نیست. تاجرانی که زعفران را خریداری می‌کنند، مشتری خود را دارند بنابراین دلیلی ندارد که این محصول را در بورس عرضه گذارند.
رئیس اتحادیه زعفران فروشان خراسان رضوی با اشاره به بزرگترین نقطه قوت و نقطه ضعف زعفران در چند ماه گذشته گفت: بزرگترین نقطه قوت زعفران در چند ماه گذشته ثبات قیمت این محصول بوده و بزرگترین نقطه ضعف آن نیز دلالان هستند. این دلال‌ها معمولا چه در زمان عرضه و در چه در زمانی دیگر برای ما مشکل ایجاد می‌کنند به این معنا که در حال حاضر و در همین زمان رکود مجبور هستیم که زعفران را از دلال‌هایی که کشاورز نیستند و از معافیت‌ها استفاده می‌کنند، بخریم.
بهزاد صادقی، یکی از اعضای شورای ملی زعفران، نیز در خصوص مشکل تولیدکنندگان زعفران بیان کرد: در حال حاضر جهان حدود ۳۲۰ تا۳۳۰ تن زعفران در طول سال مصرف می‌کند که این مقدار در خراسان رضوی و خراسان جنوبی تولید می‌شود.
 وی ادامه داد: اگر زعفران در غرب یا شمال ایران تولید شود، امکان ارزان‌تر تولید شدن آن وجود دارد به دلیل اینکه در آن مناطق آب زیاد است اما خراسان که با کمبود آب مواجه بوده و رو به خشکسالی شدید است، در آینده برای کاشت محصولاتی مانند پنبه، چغندر و گوجه فرنگی که نیاز به آب فراوان و آب تابستان دارد، آبی نداشته بنابراین تمام زندگی مردم در خراسان مرکزی و جنوبی وابسته به زعفران می‌شود.
از بین رفتن کشت زعفران در خراسان رضوی و جنوبی، بلای چهارم ملی
عضو شورای ملی زعفران با اشاره به اینکه از بین رفتن کشت زعفران در خراسان رضوی و جنوبی بلای چهارم ملی است، خاطر نشان کرد: اگر کشت زعفران در این منطقه از بین رود، این بلا را می‌توان در ردیف خشکیدن دریاچه ارومیه قرار داد. این در حالی است که دریاچه ارومیه را می‌توان با تامین اعتبار درمان کرد اما اگر کشت محصول در خراسان از بین رود، دیگر قابل بازگشت نخواهد بود و افغانستان و چین جانشین ایران در کشت زعفران می‌شوند.
وی اضافه کرد: در حال حاضر ۱۹۰ هزار کشاورز زعفران‌کار از طریق تولید زعفران ارتزاق می‌کنند. اگر اعضای خانوار این ۱۹۰ هزار کشاورز به طور میانگین ۵ نفر باشند، زندگی حدود ۹۰۰ هزار نفر به طور مستقیم به زعفران مرتبط است، بنابراین از بین رفتن کشت زعفران در خراسان مساله‌ای جدی است.
صادقی تصریح کرد: سال گذشته از یک سو زعفران ۲۰۰۰ میلیارد تومان درآمد به منطقه تربت حیدریه تا بیرجند سرازیر کرده است؛ از سوی دیگر در کشوری که ۶ میلیون بیکار داریم، این محصول به ازای ۹۰ هزار نفر اشتغال دائم به وجود آورده است.
وی گفت: نبود نقدینگی یکی از مشکلات تولیدکنندگان زعفران است، بنابراین تولیدکنندگان مجبور هستند محصول خود را که در این فصل تولید می‌شود، به قیمتی که دلالان تعیین می‌کنند، بفروشند.
عضو شورای ملی زعفران خاطر نشان کرد: بزرگترین نقطه قوت زعفران ۲۰۰۰ میلیارد تومانی است که به منطقه می‌آورد و ۳ تا ۴ برابر از سهم نفت را به ۱۹۰ هزار نفر ‌می‌دهد اما نقطه ضعف آن توسعه کشت زعفران در مناطق دیگر است. در حال حاضر ۸۰ هزار هکتار زمین زیر کشت زعفران است که باید سطح آن را کاهش داده و راندمان و عملکرد را بالا برد. عملکرد زعفران ایران ۳۵۰۰ گرم در هکتار است که باید این میزان ۱۰ کیلو در هر هکتار شود.
وی ادامه داد: اگر ۳۵۰۰ گرم زعفرانی که از ۹۰ هزار هکتار به دست می‌آید به ۱۰ کیلو در هکتار برسد، این میزان تولید را می‌توان تنها در ۳۰ هزار هکتار سطح زیرکشت به دست آورد و در نتیجه از هدر رفت آب در ۶۰ هزار هکتار دیگر جلوگیری خواهد شد. برای رقابت در دنیا و ایستادن در مقابل کشورهایی مانند چین و افغانستان باید زعفران را ارزان و با هزینه کم تولید کرد. یکی از راهکارهای بالا بردن راندمان، تولید زعفران آبیاری تحت فشار است./
منبع : خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) – مورخ ۱۳۹۵/۰۷/۲۷
Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.