نگاه به حذف تعرفه واردات زعفران افغانستان به ترکیه از بیرون

افغانستان برای نخستین بار سال ۲۰۰۷ میلادی زعفران را به عنوان کشت جایگزین خشخاش ترویج کرد و هر سال بر میزان تولیدش افزود و امروز بازاری میان کشورها دارد و ترکیه تعرفه واردات زعفران افغانستان را صفر کرده که این اقدام از داخل ایران به گونه ای دیگر دیده می شود.

به گزارش ایرنا، گیاه زعفران در افغانستان بیش از سه هزار هکتار از اراضی کشاورزی این کشور را به خود اختصاص داده و به گفته مقامات مسئول افغان سالانه بازده تولیدی بین ۱۲ تا ۱۳ تن دارد ولی وزن صادرات این محصول از افغانستان طی سال گذشته بیش از این میزان بوده است.
در ایران بیش از ۱۰۶ هزار هکتار از اراضی کشاورزی زیر کشت زعفران است و میزان تولید سالانه بین ۳۵۵ تا ۳۶۵ تن اعلام شده است که از این میزان حدود ۲۵۰ تن صادر می شود.
«اکبر رستمی» سخنگوی وزارت کشاورزی و دامداری افغانستان چند روز قبل اعلام کرد که کشور ترکیه پیشنهاد خرید ۳۰۰ کیلوگرم زعفران را داده است و دیروز برخی منابع محلی خبر دادند که ترکیه تعرفه ۳۰ درصدی بر واردات زعفران افغانستان را حذف کرده است که بدون تردید در صورت صحت مطلب ، این اقدام به روند صادرات زعفران از افغانستان به کشور ترکیه رونق می بخشد.
پیش از این کشورهای عربستان، امارات، چین و آمریکا از افغانستان زعفران خریداری می کردند و بتازگی ترکیه و برخی کشورهای اروپایی نیز برای خرید این محصول ابراز علاقه کرده اند.
افغانستان در سال زراعی ۲۰۰۸ میلادی حدود ۵۰۰ کیلوگرم زعفران برداشت کرد و درآمد مناسب آن باعث تشویق کشاورزان بویژه در استان «هرات» در شمال غرب افغانستان و در همسایگی ایران به عنوان خاستگاه این گیاه و بزرگترین تولید کننده زعفران شد.
متولیان امر کشاورزی در افغانستان از همان سال های ابتدایی ترویج کشت زعفران ، آموزش را نیز در دستور کار قرار دادند و با توزیع پیاز زعفران در استان های دیگر به کشت آن رونق دادند و امروز در اغلب استان های افغانستان اراضی زیر کشت آن هست هر چند نتوانسته از مطلوبیت کشت خشخاش به عنوان گیاه پایه تولید مواد مخدر بکاهد.
هرچند شماری از کشاورزان افغانستان این روزها از کاهش قیمت زعفران شکایت دارند و می گویند که قیمت زعفران از ۷۵ هزار افغانی در بازارهای داخلی به ۳۵ هزار افغانی رسیده است.
با نرخ امروز برابری دلار با افغانی، واحد پول افغانستان، هر ۷۵ هزار افغانی برابر با یک هزار دلار است که کاهش قیمت زعفران می تواند موجب بازگشت کشاورزان به سمت کشت خشخاش شود.
برخی مقامات افغان گلایه دارند که شماری از بازرگانان افغان با همکاری تجار ایرانی ، بطور قاچاق زعفران را از ایران وارد می کنند و دوباره به کشورهای دیگر صادر می کنند و معتقد هستند که این روند سبب کاهش قیمت زعفران افغانستان در بازار شده است.
هر چند دولت افغانستان واردات زعفران را بنا به درخواست وزارت کشاورزی خود ممنوع کرده است اما این روند به صورت قاچاق ادامه دارد.
رستمی سخنگوی وزارت کشاورزی افغانستان هفته گذشته به خبرنگار ایرنا گفته بود که با وجود ممنوعیت واردات زعفران، این روند به شکل غیر قانونی ادامه دارد.
به گفته وی تقاضا برای زعفران در بازار جهانی رو به افزایش است و زعفران افغانستان می ‌تواند درآمد خوبی را برای کشاورزان داشته باشد و وزارت کشاروزی تلاش دارد با تدابیری که برای صادرات زعفران اندیشیده میزان درآمد کشاورزان را بالا نگه دارد اما شرایط همواره به سامان نیست.
وی مدعی است که افراد و شبکه های سودجو که از گسترش صنعت زعفران در افغانستان در هراسند دست به قاچاق این محصول به داخل بازارهای افغانستان می ‌زنند.
رستمی گفت که بر اساس برنامه ریزی قرار است ۹۰ درصد زعفران تولیدی افغانستان صادر شود و به اعتقاد او سرازیر شدن زعفران بی ‌کیفیت خارجی به بازارهای داخلی یکی از عوامل کاهش قیمت زعفران می تواند باشد.
در آمار صادرات زعفران که وزارت تجارت افغانستان در مهر ماه امسال اعلام کرد ، وزن ۱۵ تن اعلام شد و این در حالی است که میزان تولید این محصول بنا به گزارش وزارت کشاورزی بین ۱۲ تا ۱۳ تن بود.
اضافه وزن صادرات زعفران از افغانستان به ورود قاچاق آن نسبت داده می شود و اگر چه مسئولان تجاری اشکالی برای صادرات از محل واردات نمی بینند ، متولیان کشاورزی آن را تضعیف کننده رونق کشت زعفران می داند و خواستار ممانعت از ورود زعفران هستند.
اما بر اساس قانون حاکم بر بازار، این سود است که به حرکت کالا سمت می دهد و اگر تجار افغان در واردات زعفران ایران و صادرات دوباره آن به سایر کشورها سودی را متصور بدانند بدهی است که این مسیر را به اشکالی که تامین کننده سودشان باشد طی می کنند.
شاید ایجاد مسیرهای قانونی و مدیریت هوشمندانه مبادلات تجاری ، بهتر از حذف صورت مسئله و اعلام ممنوعیت یکبار واردات زعفران ایران به افغانستان باشد و از این گذر حقوق گمرکی دولت ها تامین می شود و هم فرآیندهای تجاری شفاف خواهد شد.

منبع : خبرگزاری ایرنا – مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۲۴