کیمیاگری زعفران در کویر

استفاده ۸۷ درصدی آب تولیدی سمنان در بخش کشاورزی از یک سو و کاهش منابع آبی در این استان کویری ، توجهات را به سوی افزایش کشت محصولات کم آب مانند زعفران بر سوق داده است.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، اهمیت مساله آب و استفاده بهینه از آن سبب شد، طرح کشاورزی قراردادی متناسب با ظرفیت استان سمنان با تمرکز بر سه محصول اجرایی شود.
در این طرح زعفران، خارشتر و خیار گلخانه ای با رویکرد توسعه کشت مبتنی بر قرارداد در دستور کار قرار گرفت. از میان این سه محصول، زعفران توانسته است راه خود را از استان سمنان به بازارهای جهانی هم باز کند.
به گفته مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان، در ۲۴۳ هکتار اراضی کشاورزی این استان زعفران کشت می شود که این آمار نشان دهنده ظرفیت استان در توسعه کشت این محصول راهبردی است.
کشاورزی بازار محور
زعفران کاری یکی از زمینه های کشاورزی قراردادی بر اساس تغییر رویکرد کشاورزی از تولید محور به بازار محور است. رویکردی که در عرصه کشاورزی باعث می شود کشاورزان به جای دغدغه های جانبی تنها به فکر تولید و کیفیت محصول باشند.
مهدی حسنی کارشناس بازاریابی کشاورزی می گوید: طرح توسعه کشت قراردادی یکی از سیاست های وزارت جهاد کشاورزی است که در قالب بهره گیری از شرکت ها یا فروشگاه های پشتیبان با کشاورزان، قرارداد بسته می شود و امور ترویجی و تامین نهاده ها خرید محصول و بسته بندی و عرضه به بازار های داخلی و خارجی بر عهده آن شرکت یا فروشگاه است.

زعفران کاری در ابر
یکی از مصادیق طرح کشاورزی قراردادی در روستای ابر شاهرود به ثمر رسیده است. روستایی که بیشتر بخاطر همجواری با جنگل ابر معروف است، این روزها به عنوان تولید کننده برتر طلای سرخ در استان سمنان رکورد برداشت را هم ثبت کرده است.
پایه گذار کشاورزی قراردادی در روستای ابر، زعفران کار نمونه استان سمنان، علی اکبر پور ابری است. کشاورزی که توانسته در حالیکه متوسط برداشت زعفران از هر هکتار ۳ کیلوگرم است، به رکورد ۱۰ کیلو و ۶۰۰ گرم برسد و زعفران دسترنج خود و سایر کشاورزان منطقه را با نشان ” شاه زر” به ثبت ملی برساند.
علی اکبر پور ابری می گوید: ۳۰ سال پیش به صورت آزمایشی زعفران کشت و با توجه به زمین حاصلخیز و آب و هوای خوب روستای ابر، بهترین زعفران استان سمنان را برداشت کردم. برداشت چهار کیلوگرم زعفران نگین در سال اول کشت و رسیدن این رقم به پنج کیلو گرم در سال ۷۵ و هفت کیلوگرم در سال ۹۶ باعث شد آقای پورابری کم کم به فکر بیفتد هم روستایی های خود را هم به کشت زعفران تشویق کند.

اشتغالزایی با زعفران کاری
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان می گوید : از آنجایی که نیاز زعفران به آب، یک دهم محصولات باغی است با تشویق آقای پور ابری سایر کشاورزان روستای ابر هم به کشت زعفران روی آورده اند و بیش از ۵۰۰ شغل در روستا ایجاد شد.
مهدی قرائیان افزود: این کشت نه تنها از مهاجرت سه هزار نفر از روستای ابر جلوگیری کرد بلکه زعفران را به محصول اول این روستا تبدیل و راه را برای توسعه کشت قراردادی باز کرد.

از ثبت برند تا کشت قراردادی
تشکیل یک شرکت تعاونی خانوادگی باعث شد هر عضو تعاونی گوشه ای از کار کاشت، داشت، برداشت، بازاریابی و فروش را بگیرد و ضمن ثبت برند ملی زعفران  فروشگاه خرید و فروش زعفران هم در شاهرود دایر شود.
مهدی پور ابری که مدیر شرکت بازرگانی خانواده پور ابری است می گوید: ما یک تعاونی خانوادگی و خودگردان هستیم که بدون کمک های دولتی از صفر تا صد تولید تا فروش زعفران را انجام می دهیم.
او درباره قراردادهای کشت زعفران برای روستای ابر و سایر مناطق متقاضی کشت این محصول می گوید: در زمان کشت، پیاز زعفران را برای کشاورزان آماده می کنیم و برای کشت آموزش های لازم را به آنها می دهیم و پس از چیدن گل هم محصول زعفران را به قیمت روز و نقدی خریداری می کنیم.

ارزآوری هفت میلیون دلاری
آقای پور ابری توانسته امسال با خرید و فروش ۲ تن محصول زعفران روستای ابر و دیگر کشاورزان سمنان و حتی و خارج از این استان، بیش از ۱۸ میلیارد تومان داد و ستد و تا ۱۰۰ کیلوگرم زعفران به ارزش هفت میلیون دلار را به کشورهای عراق، هند و گرجستان صادر کند.
علی اکبر پور ابری تا این مرحله از هیچ گونه تسهیلات دولتی برای توسعه کار استفاده نکرده ولی معتقد است با گسترش روز افزون کشت زعفران به تسهیلات کم بهره نیاز دارد.
او می گوید : این تسهیلات برای افزایش سطح زیر کشت زعفران از چهار هکتار کنونی به بیشتر از این میزان، ساخت سوله تفکیک و بسته بندی زعفران و در نهایت افزایش تولید محصول و اشتغال لازم است.
زعفران محصولی سازگار با کم آبی کویر
در حالیکه هنوز برخی محصولات باغی به صورت غرقابی آبیاری می شوند، اینکه بدانیم زعفران در دوره کشت فقط به سه بار آبدهی نیاز دارد مشخص می کند این محصول تا چه اندازه برای استان کم آبی مانند سمنان حکم کیمیا را دارد.
کیمیاگری که از خاک طلا می گیرد بدون آنکه نیاز به آب چندانی داشته باشد.
۲۴۳ هکتار در استان سمنان زیر کشت زعفران است و با توسعه کشت قراردادی تولید زعفران امسال استان به بیش از ۵۰۰ کیلوگرم رسیده که در مقایسه با پارسال ۵۰ درصد و از نظر ارزش ریالی صددرصد افزایش داشته است.
منبع : خبرگزاری صدا و سیما – مورخ ۱۳۹۷/۰۹/۲۸