افزایش ۳۳ درصدی صادرات زعفران/نوسانات ارزی عامل افزایش آمار صادراتی

طی ۵ ماه ابتدایی سال، ۱۲۳ میلیون دلار زعفران به کشورهای مختلف صادر شده که حکایت از رشد ۳۳ درصدی دارد، با این حال فعالان این حوزه معتقدند عده ای برای تامین ارز اقدام به صادرات این محصول کرده اند.

به گزارش خبرنگار مهر، ایران بزرگ‌ترین تولیدکننده زعفران دنیا است و حدود ۹۰ درصد تولید این محصول را در اختیار دارد؛ اما با این حال، به دلیل مشکلاتی همچون عدم ثبات قیمت زعفران، نوسانات شدید قیمت ارز و دلالی و واسطه گری صادرات این محصول توسعه چندانی نیافته است.

در واقع صادرات زعفران در ایران بیشتر به صورت فله ای بوده و کشورهای خریدار اغلب زعفران تولیدی ایران را در قالب بسته بندی های جدید، به نام خود در بازارهای جهانی عرضه و سودهای هنگفتی را دریافت می کنند.

بر این اساس؛ بررسی تازه‌ترین آمار گمرک از تجارت خارجی ایران نشان می دهد، در پنج ماه نخست سال جاری ۹۵ تن و ۸۳۱ کیلوگرم زعفران، به ارزش ۱۲۳ میلیون دلار و ۷۳۰ هزار و ۴۷۲ دلار صادر شده است.

اسپانیا، امارات متحده عربی، ایتالیا، آمریکا، هند، فرانسه، کانادا، آلمان، انگلستان، هنگ کنگ، پاکستان، استرالیا، عراق، عمان، بحرین، اتریش، آفریقای جنوبی، هلند، ژاپن، نیوزیلند، جمهوری چک، ویتنام، تایوان، قطر و کویت از جمله خریداران زعفران ایران هستند.

در مدت مشابه سال گذشته، ۶۹ تن و ۴۸۶ کیلوگرم زعفران به ارزش ۹۲ میلیون و ۹۰۴ هزار و ۴۸۴ دلار صادر شده بود.

به این ترتیب آمار نشان می‌دهد که صادرات زعفران در پنج ماه نخست سال جاری، نسبت به مدت مشابه سال گذشته از لحاظ وزنی ۳۷ درصد و از لحاظ ارزش ۳۳ درصد افزایش یافته است.

البته آنگونه که فعالان این حوزه می گویند، افزایش صادرات زعفران ناشی از دخالت عده ای در راستای تامین ارز بوده است.

چندی پیش علی حسینی، عضو شورای ملی زعفران با بیان اینکه صادرات زعفران از دست صادرکنندگان واقعی خارج شده است، به خبرنگار مهر گفته بود: صادرات این محصول در سال جاری رشد داشته؛ اما ما معتقدیم این صادرات برای صادرکنندگان اصلی و سرمایه‌گذاران نبوده است، بلکه عده ای برای تامین ارز، صادرات زعفران را انجام می‌دهند که متخصص نیستند و رقابت مخرب در بازارهای جهانی با صادرکنندگان واقعی را در پیش گرفته‌اند که این امر به صادرات ما طی سال‌های آینده آسیب جدی وارد می‌کند.

راهکارهای توسعه واقعی صادرات زعفران

کارشناسان معتقدند، ثبات قیمت، تنظیم بازار، جلوگیری از نوسانات قیمت و کوتاه کردن دست دلال ها از راهکارهای توسعه صادرات زعفران در کشور است. دولت باید از صادرات و صادرکنندگان دارای نشان تجاری معتبر حمایت کرده و ساماندهی صادرکنندگان با هدف جلوگیری از رقابت های منفی در بازارهای هدف را انجام دهد.

در حال حاضر هر فردی که به ارز نیاز دارد زعفران از کشور خارج می کند و به قیمتی که خریدار گفت می فروشد و در بازار اخلال ایجاد می کند.

بر این اساس؛ با توجه به اینکه زعفران تنها محصول منحصر کشور است و در صورت حمایت می تواند ارزآوری قابل توجهی داشته باشد، انتظار می رود دولت با اتخاذ شیوه های دقیق و منطقی، به توسعه صادرات این محصول کمک کند تا هم موتور محرک صادرات ایران فعال باشد هم وضعیت صادرات غیرنفتی کشور بهبود یابد.

منبع : خبرگزاری مهر – مورخ ۱۳۹۷/۰۷/۰۴

تعاون روستایی باعث گرانی زعفران شد/ قیمت به ۱۰ میلیون تومان رسید

نایب رئیس شورای ملی زعفران با بیان اینکه زعفران طی ۱۰ تا ۱۲ روز گذشته نزدیک به ۴ میلیون تومان گران شده است،گفت: صادرات این محصول تا آخر مرداد ماه ۳۰ درصد رشد داشته است.

غلامرضا میری در گفتگو با خبرنگار مهر قیمت هر کیلوگرم زعفران را حداقل ۶ میلیون تومان و حداکثر حدود ۱۰ میلیون تومان عنوان کرد و گفت: طی حدود ۱۰ تا ۱۲ روز گذشته قیمت طلای سرخ حدود ۴ میلیون تومان افزایش داشته است.

وی با اشاره به اینکه دلیل این مساله ورود سازمان مرکزی تعاون روستایی به حوزه بازار زعفران است، افزود: این سازمان با دو هدف حمایت از کشاورز و تنظیم و تثبیت قیمت در بازار به این حوزه ورود کرد اما عملا اتفاق دیگری رخ داد.

نایب رئیس شورای ملی زعفران گفت: هم اکنون سازمان مرکزی تعاون روستایی اقدام به عرضه محصول در بورس کرده و کسانی که محصول را خریداری می کنند نه صادرکننده هستند، نه افرادی که در واحدهای بسته بندی فعالند و نه سایر فعالان حوزه بلکه بیشتر افراد نامرتبط محصول را خریداری کرده و در خانه هایشان دپو می کنند.

میری ادامه داد: همین مساله باعث شده زعفران از بازار جمع آوری شود و قیمت آن افزایش یابد.

وی با بیان اینکه برداشت رسمی زعفران در کشور از بیستم مهرماه آغاز می شود، درباره اینکه آیا سازمان تعاون مجددا اقدام به خرید این محصول خواهد کرد؟ گفت: به نظر می رسد این کار در برنامه آنان قرار دارد.

میری اضافه کرد: به نظر می رسد برنامه سازمان تعاون روستایی این است که قیمت ها را بالا ببرد تا وقتی خرید را متوقف کرد و قیمت ها مقداری دچار افت شد به همین بهانه افت قیمت، مجددا دوباره وارد بازار شود.

نایب رئیس شورای ملی زعفران درباره صادرات طلای سرخ در سالجاری نیز اضافه کرد: تا پایان مرداد ماه جاری بیش از ۸۰ تن زعفران از کشور صادر شده و حدود ۳۰ درصد در این زمینه رشد داشته ایم.

منبع : خبرگزاری مهر – مورخ ۱۳۹۷/۰۶/۳۱

زمزمه‌های تلخ برای طلای سرخ؛ قاچاق پیاز زعفران به افغانستان و واردات زعفران!

تولید انبوه، قاچاق پیاز زعفران به افغانستان و واردات موضوعاتی است که زنگ های خطر را برای دومین تولید کننده زعفران ایران به صدا در آورده است.

در حالی‌ که هنوز سرنوشت برند سازی زعفران ایران در جهان مشخص نشده بود، خبر قاچاق پیاز زعفران ایران به کشورهای دیگر ازجمله افغانستان تن باغدارانمان را تب‌دار کرد، و هنوز لرز این تب التیام نیافته بود که خبر مجاز شدن واردات زعفران و پودر آن در تیرماه سال ۹۶ صدای تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلای سرخ را درآورد، هرچند در پروسه اعلام این مصوبه، خبر تکذیب آن‌ هم منتشر شد، اما انگار هنوز زمزمه‌های «واردات زعفران چه اشکالی دارد؟» برای کشوری که خود ۹۸ درصد زعفران دنیا را تولید می‌کند، نقل محفل برخی از مسئولان کشور است.

رتبه برتر کیفیت زعفران در خراسان جنوبی

خراسان جنوبی از جمله استان‌هایی است، که بخش زیادی از تولید زعفران کشور را به خود اختصاص داده تا جایی که با فعالیت حدود ۳۶ هزار زعفران کار و تولید بیش از ۵۰ تن زعفران خشک توانسته رتبه دوم تولید طلای سرخ در کشور را از آن خود کند.

به گفته رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی زعفران این استان توانسته به لحاظ کیفیت و عطر رتبه نخست کشور را به‌دست آورد. رتبه‌ای که ثمره دسترنج قطره‌ قطره جان زعفران کاران استان است چرا که با شرایط آبی این استان تولید با کیفیت در حقیقت یک عزم عاشقانه و توکل خاضعانه می‌خواهد.

هاشم ولی پور مطلق در گفتگو با مهر به این نکته نیز اشاره دارد که با وجود دریافت رتبه برتر کیفیت؛ خراسان جنوبی با ۱۵ هزار هکتار سطح زیر کشت در رتبه‌بندی میزان تولید بعد از خراسان رضوی قرار دارد.

وی ادامه می‌دهد: زعفران این استان به کشورهایی از جمله آلمان، استرالیا و کشورهای حاشیه خلیج‌ فارس صادر می‌شود.

تمام این اطلاعات نشان می‌دهد، تولید این محصول استراتژیک در استانی مانند خراسان جنوبی امروز امید تعداد زیادی از آنهایی است که یک سال را چشم به زمین دوخته‌اند و با خون‌ دل در این شرایط خشکسالی این گل را پرورش داده اند تا آنها را از مهاجرت منصرف کند و دلشان را خوش کند به خرید تضمینی که قولش را مسئولان برای کنترل بازار داده‌اند.

در این روایت شیرین، تلخی‌های زخم‌های خشک‌سالی کم نبود که زمزمه‌های واردات زعفران هم به آن اضافه‌شده است.

۱۶ تیر ۹۶ بود که تعدادی از رسانه‌ها تیترهای شوکه کننده‌ای زدند «واردات زعفران و پودر زعفران مجاز شد» این در حالی بود که اوایل همان ماه در سال گذشته وزیر صنعت، واردات کالاهای مشابه داخلی را حرام اعلام کرده بود. غافل از اینکه وزارتخانه تحت مدیریتش طی مصوبه‌ای واردات زعفران و پودر آن را جزو لیست ممنوع‌الورودی‌ها قلمداد نکرده بود.

 از مصائب تولید، فروش و صادرات محصولات کشاورزی هر چه بگوییم باز هم کم است، چرا که در بحبوحه‌ی انتشار این خبر برای محصولی که با تولید بیش از ۳۲۰ تن در سال مقام اول در دنیا را به ایران داده است، عده‌ای پرسیدند مگر واردات چه اشکالی دارد؟؟؟ سؤالی که شاید تعداد زیادی از کشاورزان پاسخ‌های روشنی برای آن داشته باشند.

هیچ بخشنامه یا مصوبه‌ای در این‌باره ندیده‌ام

معاون تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی درباره چنین مصوبه‌ای اظهار بی‌اطلاعی می‌کند و می‌گوید: وقتی پارامترهای گوناگون این محصول را در کنار یکدیگر بگذارید متوجه می‌شوید که واردات این محصول بی‌معنی است.

مهدی عصمتی پور در گفتگو با مهر اعلام می‌کند: بیش از ۹۵ درصد از زعفران جهان در ایران تولید می‌شود، و اگر چنین اتفاقی بیفتد، نه تنها کشاورزان بلکه صادرکنندگان ما را نیز دچار مشکل می‌کند.

وی ادامه می‌دهد: هرچند ایران تولیدکننده اصلی این محصول است، اما ارزش‌ افزوده این محصول نصیب کشورهایی مانند اسپانیا (بزرگ‌ترین واردکننده زعفران ایران) می‌شود، یعنی سودش را این کشور می‌برد، چرا که با شیوه‌ای مدرن آن را بسته‌ بندی کرده و توزیع می‌کند.

وی بیان داشت: بیشترین زحمت برای طلای سرخ در ایران کشیده می‌شود چراکه برای به‌دست آوردن یک کیلوگرم زعفران خشک باید کشاورزان ساعت‌ها ۱۷۰ هزار دانه گل را از کلاله جدا و با حساسیت بالایی خشک کنند.

وی دراین‌باره اظهار نظر بیشتری نمی‌کند اما معتقد است واردات زعفران به ایران طرحی نیست که توجیه ارزی و اقتصادی داشته باشد.

همان‌طور که این مسئول وجود چنین مصوبه‌ای را غیرقابل‌باور می‌داند، عده‌ای از مسئولان در ۳۰ تیرماه ۹۶ آن را به این دلیل که ایران بزرگ‌ترین تولیدکننده زعفران است تکذیب کردند، اما در مقابل عده‌ای دیگر واردات زعفران را منوط به پرداخت تعرفه ۵۵ درصدی گمرک دانسته و عنوان کردند خود این مسئله موضوع واردات را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

لایه‌های پنهان ماجرا

زمانی که مسئولان کشور در حال دوئل بر سر واردات زعفران به ایران بودن در زیر پوست این کشور جریان ناسالم دیگری در حال انجام بود. «قاچاق پیاز زعفران» تراژدی که نه تنها تولیدکنندگان را آزرده‌ خاطر کرد بلکه صادرکنندگان را نیز وادار به اظهار نظر دراین‌باره کرده است.

در اصل باید گفت با مطرح‌ شدن این موضوع ذهن‌ها از موضوع بسیار حساس‌تری منحرف شد که می‌تواند ریشه به تیشه اعتبار زعفران ایران و برند ملی‌مان بزند.

در این ماجرا خراسان جنوبی به دلیل داشتن بیشترین مرز مشترک با کشور افغانستان در مظان اتهام قرار گرفت. هر چند عده‌ای به‌ صراحت اعلام کردند خوب است شاید از این طریق کشت خشخاش کم شود، اما باید گفت طعم سودی که خشخاش به جیب قاچاقچیان می‌اندازد، با طعم سود زعفران متفاوت است.

سوژه اصلی مربوط به همان قاچاق پیاز زعفران است که تا چند سال آینده خواهد توانست افغانستان را با شرایط آب و هوایی مساعد به یکی از رقبای اصلی ایران تبدیل کند البته این موضوع را یکی از مسئولان کشوری خرداد ماه امسال در گفتگو با خبرنگار مهر تشریح کرد: رضا تازیکی، مدیر طرح ملی توسعه کسب‌ و کار و اشتغال پایدار وزارت کار با اشاره به اینکه وزارت زراعت افغانستان اعلام کرده که زعفران این کشور برای سومین سال به‌ عنوان بهترین و با کیفیت‌ترین زعفران دنیا شناخته‌شده است، اظهار داشت: سال‌هاست که فعالان زعفران  در خصوص پیدا شدن رقیبی تازه برای یکی از محصولات استراتژیک کشاورزی کشورمان، سخن می‌گویند.

مدیر طرح  ملی تکاپو (توسعه کسب‌ و کار و اشتغال پایدار) وزارت کار تصریح کرد: صحبت از قاچاق پیاز زعفران، کشت و تولید زعفران در کشور افغانستان، هر از چند گاهی در میان اخبار مختلف به گوش می‌رسد و بیان آمارهای متفاوت، متناقض و گاه بدون سند و مدرک از تولید و کشت زعفران در افغانستان باعث نگرانی‌هایی شده است.

تازیکی تأکید کرد: باید سعی شود که با اطلاعات مستند از فعالیت‌های انجام‌ شده در کشور افغانستان در خصوص تولید زعفران، تصمیماتی مناسب برای مقابله با رقیب تازه‌وارد اتخاذ گردد.

وی ادامه داد: امروزه بخش کشاورزی افغانستان تنها حدود ۳۵/۵ درصد از تولید ناخالص داخلی افغانستان را در بر می گیرد، اما در حقیقت ۸۰ درصد جمعیت افغانستان به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم در بخش‌های کشاورزی و دامداری فعالیت می‌کنند.

واردات صحت ندارد، رقیب را باید شناخت

این نقیض‌ها نشان می‌دهد گاهی به‌ جای حل شدن معادله صورت آن به‌ کلی پاک می‌شود و به‌جای آن معادله دیگری مطرح می‌شود و امروز زعفران به این بلا دچار شده است.

رئیس اتاق بازگانی خراسان جنوبی در گفتگو با مهر نیز با رد قطعی شدن موضوع واردات زعفران می‌گوید: این حرف به‌کل غلط است، با توجه به تمام شرایطی که در بحث زعفران داریم هیچ عقل سلیمی این را نمی‌پذیرد که زعفران را وارد کنیم.

احتشام با اشاره به این‌که واردات زعفران ۱۰۰ درصد تعرفه دارد اضافه می‌کند. امروز شما زعفران را در بازار خراسان جنوبی مثقالی ۲۸ هزار تومان می‌خرید اما این میزان با تعرفه باید مثقالی ۱۰۰ هزار تومان خریداری شود. بنابراین ماجرای واردات زعفران به‌طورکلی منتفی است.

وی با تاکید بر اینکه باید افغانستان را در زمینه تولید و رقیب تولید زعفران جدی بگیریم، گفت: سوژه اصلی مربوط به همان قاچاق پیاز زعفران است که تا چند سال آینده خواهد توانست افغانستان را با شرایط آب و هوایی مساعد به یکی از رقبای اصلی ایران تبدیل کند.

زیاد بد نیست

اما در این میان مسئولان وزارت صنعت معدن و تجارت نظر متفاوتی دارند، رئیس اداره بازگانی خارجی سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی معتقد است باید نگاهمان را به این موضوع عوض کنیم چرا که ایران هم‌ اکنون با کمبود آب مواجه است پس ما می‌توانیم به‌جای تولید مواد خام وارد کننده آن باشیم به‌ خصوص محصولات کشاورزی که امروز دغدغه زیادی را ایجاد کرده است.

اگر موارد مربوط به بازاریابی را تخصصی دنبال کنیم و فرآوری را با کیفیت مطلوب انجام دهیم باید گفت بسته‌بندی زعفران از تولید آن برایمان سودآورتر خواهد بود. سعید بهشتی راد می‌گوید: ارزش‌ افزوده و سود متعلق به کشوری است که فرآوری انجام می‌دهد بنابراین ما نیز اگر بتوانیم بحث‌های فرآوری و کارخانه‌هایی که با این تخصص راه‌اندازی می‌شوند را حمایت کنیم به این نتیجه می‌رسید که زیاد هم بد نیست که واردات زعفران نیز داشته باشیم!!!

وی ایراد کار را در بازاریابی می‌داند و اعلام می‌کند: اگر موارد مربوط به بازاریابی را تخصصی دنبال کنیم و فرآوری را با کیفیت مطلوب انجام دهیم باید گفت بسته‌بندی زعفران از تولید آن برایمان سودآورتر خواهد بود.

وی با اشاره به کارخانه‌های فرآوری زعفران که هم‌اکنون فرآوری زعفران و صادرات آن را انجام می‌دهد می‌افزاید: نباید همیشه به موضوع واردات این محصولات با خشم نگاه کرد، چرا که این‌ یک موقعیت مناسب برای بهره‌مندی از آب مجازی است.

هر چند تصمیمات دم بریده نتیجه‌اش را بعد از چند سال نشان می‌دهد، اما باید باور داشت دست‌ هایی در پس پرده نمی‌خواهد که روی زعفران ایران سرخ بماند. اما به گفته مدیر طرح ملی تکاپو، لازم است تا فعالین صنعت زعفران با همکاری یکدیگر و در تعامل و مشارکت، با حضور در عرصه‌های بین‌ المللی، ضمن رهبری تجارت زعفران در سطح جهان، هر چه بیشتر در سطح بین‌المللی حضور یافته و اقدام به بازار سازی و توسعه بازارهای بین‌ المللی نمایند تا حتی در صورت وجود رقبای متعدد، تجارت زعفران و رهبری بازار زعفران همواره نزد ایران باشد.

به طور حتم این تصمیمات مهم برای کشاورزان استانی مانند خراسان جنوبی که تلاش مضاعفی در تولید دارند از بازخورد دو چندانی برخوردار خواهد بود.

منبع : خبرگزاری مهر – مورخ ۱۳۹۷/۰۶/۲۰

شیفت نقدینگی از سکه آتی به زعفران

محمد حسین بابالو آتی زعفران هم‌اکنون مهم‌ترین‌ بازار مشتقه بورس کالاست که می‌تواند میراث‌دار حجم عظیمی از تلاش‌ها برای رونق بازار مشتقه باشد؛ اگرچه دارایی پایه در این بازار دسترنج کشاورزانی است که آتی زعفران می‌تواند منافع آنها را تامین کند.

آتی زعفران همچون آتی سکه نیست که بازاری حاصل جمع صفر باشد، یعنی منافع و مضرات آن در نهایت به یک نقطه ختم شود، بلکه با فرض تولید داخلی و صادرات بخش مهمی از آن، می‌تواند منافع حداکثری و جذابی را برای فعالان بازار به همراه داشته باشد و کاهش واسطه‌گری در آن به معنی افزایش درآمدزایی کشاورز است. همین ویژگی به معنی نبود شبهه اقتصادی و حتی فقهی در این معاملات به شمار می‌رود بنابراین باید همه‌گونه حمایت از این ساز و کار را در دستور کار قرار داد و برای توسعه آن کوشید. در هفته‌های اخیر شاهد نوسان قیمت‌ها و میل به رشد نرخ در بازار آتی این محصول هستیم که خود داده جذابی برای ترسیم دورنمای بازار است؛ اگر چه قیمت‌های آتی به معنای کشف نرخ قطعی در زمان سررسید نخواهد بود. با توجه به شرایط این بازار و برای شفافیت بیشتر دورنمای قیمتی و ترسیم انتظارات در این بازار به افزایش حجم داد و ستد نیاز خواهیم داشت که به معنی شفاف‌تر شدن رخدادها در بازار آتی و نقدی زعفران خواهد بود.

افزایش حجم معاملات آتی زعفران در کنار فعال بودن سررسیدهای مختلف نشان می‌دهد این بازار نه تنها جایگاه مورد نیاز خود در بازار را به‌دست آورده بلکه توانسته بخش مهمی از فرآیند کشف نرخ را به خود اختصاص دهد. هم‌اکنون دورنمای این بازار بهتر از هر شرایط دیگری برای معامله‌گران قابل رصد بوده و همین مطلب به کاهش جذابیت واسطه‌گری و سفته‌بازی منتهی شده است. با توجه به افزایش حجم معاملات آتی زعفران این ذهنیت نیز توجیه‌پذیر است که بخشی از سرمایه در گردش در بازار آتی سکه هم‌اکنون در بازار آتی زعفران در حال معامله است که سیگنال مهمی برای حمایت از این بازار خواهد بود. نوسان قیمت‌ها در بازار آتی زعفران نشان‌دهنده جذابیت‌های معاملاتی این بازار در روزهای اخیر است تا جایی که شاهد رکوردشکنی قیمتی در روزهای اخیر بوده‌ایم.

بیشترین قیمت زعفران آتی برای تحویل در دی‌ماه سال جاری ۱۵ هزار و ۵۱۴ تومان برای هر گرم قیمت‌گذاری شده که بیشترین رکورد تاریخی برای این شیوه معامله است. این در حالی است که برای همین روز یعنی ۱۴ شهریور ماه بهای هر گرم آتی زعفران برای تحویل در شهریور ماه (۲۰ شهریور) ۹ هزار و ۸۰ تومان است که فاصله قیمتی بزرگی را بین سررسیدها نشان می‌دهد. البته رشد نرخ در زمان سررسید و حتی انتظارات قیمتی از دورنمای بازار تا حدودی توجیه‌کننده این وضعیت است ولی در هر حال قیمت‌های کشف شده فعلی برای دی‌ ماه بیش از حد انتظار قرار دارد که خود داده‌های جانبی بسیاری را در بر خواهد داشت. البته بهای نقدی همین کالا برای سپرده کالایی زعفران بین ۹ هزار و ۲۰۰ تا ۹ هزار و ۴۰۰ تومان برای هر گرم در نوسان است. این موارد نشان می‌دهد بازار در چارچوب انتظارات قیمتی، برای دی‌ماه و حتی آبان‌ماه انتظارات نرخ بالایی دارد ولی به تجربه ثابت شده است که این قیمت‌ها نیز تا آن زمان کاهش خواهد یافت و بازار در سطوحی متعادل و منطقی قیمت‌گذاری می‌شود. بنابراین این ذهنیت که بازار در دی‌ماه به قیمت‌هایی بالاتر از ۱۵ هزار تومان دست می‌یابد می‌تواند الزاما صحیح نباشد.

تجربه نشان داده که بازار نقدی است که به بازار آتی جهت می‌دهد؛ یعنی در نهایت در روزهای نزدیک به سررسید تحویل، قیمت‌ها در بازار آتی به شدت به قیمت‌های نقدی نزدیک خواهد شد و در نهایت یک نرخ کشف می‌شود. این موضوع به آن معناست که بازار آتی در ابتدا انتظارات را نشان داده، سپس با فرض ارزش زمانی پول و داده‌های جانبی همچون نرخ دلار و دورنمای آن، یک قیمت را برای معاملات آتی ثبت می‌کند سپس آرام آرام خود را به قیمت‌های نقدی نزدیک خواهد کرد. این وضعیت را بهتر است معامله‌ گرانی که با تجربه کمتر در بازارهای آتی فعال هستند مورد توجه قرار دهند یعنی هیچ الزامی وجود ندارد که در دی‌ماه قیمت نقدی زعفران بیش از ۱۵ هزار تومان در هر گرم مورد معامله قرار بگیرد؛ اگر چه در صورت تداوم جذابیت‌ها حتی ادامه رشد نرخ در بازار آتی زعفران نیز دور از ذهن نخواهد بود.

در نهایت می‌توان گفت نرخ‌های آتی تنها انتظارات را نشان می‌دهد و الزامی به قطعی شدن آن در زمان سررسید نیست. رشد قیمت دلار در بازار آزاد تاکنون مهم‌ترین محرک بازار آتی زعفران بوده و دلیل اصلی رشد نرخ را می‌توان در همین داده جست‌وجو کرد. این وضعیت به معنی آن است که اگر به هر دلیل قیمت دلار وارد یک فاز کاهشی شد، بازار آتی با فرض خاصیت اهرمی آن سریع‌تر از بازارهای مشابه و بازارهای نقدی وارد فاز افت قیمت‌ها خواهد شد و در نهایت بازار از فاز التهاب به آرامش وارد خواهد شد. حجم معاملات هفتگی زعفران آتی در بورس کالا در مسیر رشد قرار دارد و این نوسان را می‌توان در نمودارها مشاهده کرد.

در چهار هفته اخیر تقریبا حجم معاملات آتی از ۴۰۰ کیلوگرم فراتر رفته که خود نشان‌دهنده بلوغ نسبی بازار آتی است. البته سررسید دی‌ماه هم به جرگه معاملات آتی افزوده شده که خود داده مهمی برای حمایت از حجم معاملات بوده و هست. بیشترین حجم معاملات هفتگی آتی زعفران در بورس کالا در هفته منتهی به ۲۵ مردادماه به ثبت رسیده که رقمی بیش از ۴۷۸ کیلوگرم بود و بررسی این رکورد در کنار تداوم رشد قیمت‌ها و حمایت از حجم معاملات این ذهنیت را ایجاد می‌کند که از این پس می‌توان به افزایش بیشتر حجم داد و ستد زعفران آتی در بورس کالا خوش‌بین بود. این در حالی است که رکورد بیشترین حجم معاملات روزانه نیز در تاریخ ۱۴ شهریورماه به ثبت رسید که در یک روز بیش از ۲۴۲ کیلوگرم زعفران در بازار آتی مورد معامله قرار گرفته است.

نوسان حجم معاملات آتی زعفران در بورس کالا نشان می‌دهد که در برخی روزها حجم داد و ستد به شدت کاهش می‌یابد که شاید یک نقطه ضعف در بازار باشد. این در حالی است که سقف مجاز قیمتی در بازار آتی زعفران از یکسو اجازه معاملات آزادانه با قیمت‌های توافقی را نمی‌دهد و از سوی دیگر در زمانی که بازار پتانسیل رشد قیمت‌هایی بیش از چهارچوب آتی در بورس کالا را داشته باشد، کمتر فروشنده‌ای به فروش دارایی خود متمایل خواهد بود. این وضعیت در نهایت موجب می‌شود تا از نوسان آزادانه قیمت‌ها جلوگیری شده و از سوی دیگر حجم معاملات به شدت کاهش یابد. تجربه بازار آتی سکه و کاهش سقف مجاز قیمت‌ها در گذشته باز هم پیش روی ماست و ادامه همین تجربه در بازار آتی زعفران نه تنها منافعی را برای بازار به همراه ندارد بلکه به زیان بازار منجر خواهد شد.

بخش اعظم زعفران تولیدی در کشور صادر می‌شود و موجب شده تا زعفران را یکی از محصولات کشاورزی ارز‌آور به شمار آوریم. این به آن معناست که با رشد قیمت دلار، بهای این کالا نیز با پتانسیل رشد روبه‌روست و در شرایطی که در بازار آتی و حتی بازار نقدی زعفران در چهارچوب گواهی سپرده کالایی این پتانسیل وجود دارد که کشاورز به‌صورت مستقیم و پس از فرآوری‌های ساده کالای خود را در بورس عرضه کند، بنابراین رشد نرخ بیش از همه به جیب کشاورزان خواهد رفت. همین داده ساده را می‌توان شاه بیت فعالیت بازارهای رسمی زعفران به شمار آورد که حداقل در کشف نرخ دست واسطه‌ها را به شدت کوتاه می‌کند. این سیگنال یعنی صادرات محور بودن بازار زعفران به این معناست که برخی شبهه‌ها درخصوص بی‌اثر بودن اهمیت آتی سکه برای کل اقتصاد را تغییر دهد زیرا در این معاملات، بازی با حاصل‌ جمع صفر وجود ندارد و همیشه زیان یک فرد به معنی سود دیگری نیست.

به‌صورت دقیق‌تر با افزایش نرخ زعفران در بازار آتی شاهد هستیم که با شفافیت جدی قیمت‌ها، پتانسیل چندانی برای معامله با قیمت‌هایی کمتر از نرخ‌های کشف شده آتی و نقدی (سپرده کالایی) وجود ندارد و عین رشد قیمت‌ها در بازارهای رسمی به رشد نرخ‌های صادراتی بدل خواهد شد. این شرایط را باید بسیار مهم ارزیابی کرد، زیرا یکی از شبهه‌های جدی اقتصادی یا حتی فقهی در بازار آتی زعفران وجود ندارد. این سیگنال مهم به این معناست که معامله‌گری در بازار آتی زعفران برای تمامی بخش‌های دخیل در آن از توجیه اقتصادی برخوردار است و البته با توجه به کشف نرخ در بستر بازار آزاد و همچنین همپوشانی بازارهای داخلی و صادراتی می‌توان بیش از پیش به مکانیزم کشف قیمتی آن خوش‌بین بود.

این موارد به معنی آن است که حمایت تمام قد از ساز و کار معاملاتی آتی زعفران و سایر محصولات کشاورزی می‌تواند به یک رویه عمومی بدل شود که از لحاظ مبانی نظری (تئوری) و عملیاتی توجیه‌پذیر است.

14

منبع : خبرگزاری دنیای اقتصاد – مورخ ۱۳۹۷/۰۶/۱۷

پایداری توسعه کشاورزی بومی از طریق تخصص در رشته تولید و فرآوری زعفران

کسب تخصص در رشته تولید و فرآوری زعفران سبب ارتقای دانش علمی کشورمان در این حوزه می‌شود، این رشته در دانشگاه علمی‌کاربردی دانشجو می‌پذیرد.

به گزارش خبرنگار گروه علمی و دانشگاهی خبرگزاری فارس، ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان است، به دلیل دارا بودن تنوع آب و هوایی، بسیاری از محصولات باغی و زراعی از جمله زعفران آن، دارای بالاترین درجه کیفیت است و بیش از ۶۵ درصد تولید جهانی این محصول گرانبها به ایران اختصاص دارد.

این موضوع نه تنها به افزایش بهره‌­وری از منابع آب و خاک بسیار با ارزش منطقه کمک می‌کند بلکه در دراز مدت به پایداری توسعه کشاورزی و عمران روستایی نیز منجر می‌شود. اگر قرار است در عرصه جهانی مدعی زعفران باشیم باید نسبت به ارتقای سطح دانش و توانایی­‌های علمی و عملی تولید و فرآوری این محصول بیندیشیم.

دانشگاه علمی‌کاربردی در رشته باغبانی- تولید و فرآوری زعفران پذیرش دانشجو دارد.

هدف از اجرای این دوره تربیت کاردان برای رفع نیازهای بخش کشاورزی در زمینه تولید (کاشت، داشت و برداشت)، فرآوری، بسته‌­بندی، عرضه و صادرات این محصول است. به­ طوری که نیروهای تربیت شده اطلاعات کافی و قابلیت­‌های لازم را کسب کرده و توانایی آن­را داشته باشند.

کاشت، داشت و برداشت زعفران، فرآوری و بسته بندی زعفران، کنترل آفات و بیماری‌های زعفران و کنترل علف‌های‌ هرز زعفران از قابلیت‌های فارغ‌التحصیل این دوره‌هاست.

همچنین فارغ‌التحصیل این دوره‌ها می‌تواند مشاغلی مانند تولید کننده زعفران، کاردان فنی فرآوری زعفران، کنترل کننده آفات، بیماری ها و علف های‌ هرز در مزارع زعفران و سرپرستی واحدهای تولید کننده زعفران را احراز کند.

جدول دروس مهارتی مشترک، دروس پایه و دروس اصلی این دوره‌ها از طریق لینک زیر قابل دسترسی است.

دروس رشته باغبانی- تولید و فرآوری زعفران

منبع : خبرگزاری فارس – مورخ ۱۳۹۷/۰۶/۱۲

بهبود وضعیت صادرات زعفران به کمک بورس کالا

نائب رییس شورای ملی زعفران با تاکید بر اینکه عرضه زعفران در بورس کالا وضعیت صادرات این محصول را بهبود بخشید، گفـت: پس از عرضه زعفران در بورس قیمت این محصول نیز به ثبات رسید اما توصیه می شود که بورس کالا از متقاضیان خرید معرفی نامه دریافت کند.

به گزارش کالا خبر، بورس کالا در چند سال اخیر اقدامات موثری در راستای تقویت ارتباط بین بازار سرمایه و بخش کشاورزی انجام داده که از آن جمله می توان به عرضه زعفران در این بازار اشاره کرد.

این طلای سرخ در سال ۱۳۸۹ برای اولین بار در بورس کالا پذیرفته شد و هر سال به میزان عرضه آن افزوده شد تا جایی که در سال ۹۵ شاهد معامله ۱۲ هزار گرم زعفران در بورس کالا بودیم که این رقم در سال ۹۶ به ۱۲۱ هزار گرم افزایش یافت. از ابتدای سال جاری تاکنون نیز بیش از هفت میلیون و ۵۰ گرم زعفران در تالار کشاورزی معامله شده که انتظار می رود این رقم تا پایان سال با افزایش بیشتری همراه شود.

پذیرش زعفران در بازار گواهی سپرده کالایی نیز در سال ۹۵ اجرایی شد که طی آن ۷۹۸۱ گرم از این محصول در قالب گواهی سپرده در بورس کالا معامله شد. در سال گذشته نیز بیش از یک میلیون و ۲۶۲ هزار گرم زعفران در بازار گواهی سپرده کالایی مورد دادوستد قرار گرفت که این رقم در سال جاری به ۲۶۲ هزار و ۵۲۲ گرم رسیده است.

نگاهی به بازار این محصول ارزشمند نشان می‌دهد تا پیش از این در بازار سنتی زعفران، تعداد معدودی از بازیگران این محصول به‌صورت انحصاری حضور داشتند که حاضر نبودند دیگر افراد وارد این معاملات شوند و به تنهایی از سود حاصل از فروش این محصول صادراتی ارزشمند نفع می‌بردند اما دوم خرداد ماه سال جاری و با راه‌اندازی معاملات آتی زعفران در بورس کالا این انحصار شکسته شده و سازوکار این بورس، این فرصت را فراهم آورده تا دیگر فعالان این بازار هم در معاملات زعفران حضور داشته و از سود معاملات زعفران منتفع شوند.

نگاهی به آمارها نشان می‌دهد از زمان ورود این محصول ارزشمند به بورس کالا تاکنون ۱۲ هزار و ۷۸۶ قرارداد به ارزشی بیش از ۹۱ میلیارد و ۱۰ میلیون ریال مورد معامله قرار گرفته که این آمار حاکی از استقبال سرمایه‌گذاران است.

بررسی روند معاملات طلای سرخ در بورس کالا از زمان راه‌اندازی قرارداد آتی زعفران نیز نشان می دهد که قیمت زعفران به کمک معاملات آتی در بورس کالا به نرخ‌های واقعی خود نزدیک‌تر شده و از سوی دیگر با توجه به کاهش ارزش پول ملی در مقابل سایر ارزهای خارجی، سرمایه‌گذاران خرید کالاهایی همچون طلای سرخ را که از بازارهای صادراتی برخوردار هستند به نگهداری سرمایه ترجیح می‌دهند و با تحلیل شرایط اقدام به خرید قرارداد آتی زعفران برای ماه‌های پیش رو می‌کنند لذا پیش‌ بینی می‌شود با توسعه این بازار می‌توان سرمایه‌های بیشتری را برای این محصول جذب کرد و با توجه به اینکه برداشت زعفران در سال زراعی جدید در مهر و آبان هر سال است،

راه اندازی معاملات آتی زعفران برای سررسید مهر، آبان و به ویژه یک ماه بعد از زمان برداشت محصول چشم اندازی از قیمت طلای سرخ در آینده را ایجاد کرده که این یک اتفاق مثبت برای زعفرانکاران است.

پیش بینی ها نشان می دهد در زمان برداشت محصول، قیمت ها چندان نوسانی ندارد. اما یک ماه بعد یعنی آذر به دلیل اینکه کشاورزان به منابع نقدینگی جهت پوشش هزینه ها و وصول چک ها نیاز دارند، مجبور می شوند محصول را ارزان به دلالان بفروشند که این عامل موجب کاهش قیمت ها در بازار می شود اما هر چه به سمت سال جدید و عید نوروز پیش می رویم قیمت ها در بازار افزایش می یابد.

غلامرضا میری نایب رییس شورای ملی زعفران با بیان اینکه این محصول به میزان مطلوب و قیمت مناسب در بورس کالا عرضه می شود، گفت: وجود واسطه ها یکی از دلایل نارضایتی تولیدکنندگان از فروش این محصول است.

وی با اشاره به اینکه افرادی که تولیدکننده نیستند نباید در فروش این محصول دخالت کنند، گفت: وجود واسطه ها باعث می شود که زعفران با تاخیر به دست صادرکنندگان و مصرف کنندگان برسد.

میری با بیان اینکه صادرکنندگان زعفران به کشور صادر کننده متعهد می شوند، گفت: اگر فرآیند خرید زعفران به کندی انجام شود صادرات نیز با تاخیر مواجه می شود.

میری در پاسخ به این سوال که آیا در آینده قیمت زعفران افزایش می یابد؟ گفت: دو ماه دیگر فصل برداشت این محصول است و اکنون به دلیل رشد این محصول در زیر زمین نمی توان میزان تولید آن را حدس زد.

وی ادامه داد: اگر دلالان در فروش زعفران دخالت کنند قیمت این محصول افزیش می یابد اما در غیر اینصورت با قیمت مناسب عرضه می شود.

میری در مورد موجودی کنونی انبارهای زعفران نیز، گفت: ممکن است به تبع افزایش میزان فروش تا فرا رسیدن فصل برداشت موجودی انبارها نیز پایان یابد.

وی با اشاره به اینکه درسال گذشته صادرات زعفران رشد ۱۰ درصدی را تجربه کرده است، افزود: اما فروش داخلی زعفران با رکود مواجه شد و اگر نوسانات نرخ ارز ایجاد نمی شد اکنون شاهد شرایط بهتری در بازار بودیم.

وی درباره میزان صادرات زعفران در سال گذشته نیز، گفت: صادرات زعفران بجای ۱۰ درصد می توانست ۱۸ درصد باشد که رکود موجود در اقتصاد کشور مانعی برای رشد صادرات این محصول محسوب می شود.

میری خاطر نشان کرد: نوسانات نرخ ارز در ماه های اخیر از دلایل عدم دست یابی به این امر محسوب نمی شود زیرا مبادلات زعفران به صورت ریالی انجام می شود.

وی با تاکید بر اینکه عرضه این محصول در بورس کالا وضعیت صادرات زعفران را بهبود بخشید، گفـت: پس از آن قیمت این محصول نیز به ثبات رسید اما توصیه می شود که بورس کالا از متقاضیان خرید معرفی نامه دریافت کند.

میری ادامه داد: پس از انجام فرآیند ثبت نام توسط متقاضیان دیگر اقدامات لازم نیز باید در کوتاه مدت انجام شود زیرا ۲۰ روز در نوبت بودن به زیان صادرکنندگان خواهد بود.

منبع: خبرگزاری کالا خبر –  مورخ ۱۳۹۷/۰۶/۰۹

احتکار به زعفران رسید/ قیمت طلای سرخ توسط دلالان ۲ برابر شد!

حسینی گفت: برخی افراد سود جو پس از گذشت چند ماه از نگهداری زعفران در انبار‌ها و فروش محصول با نرخ‌های دلخواه بازار را متشنج کرده اند.

علی حسینی عضو شورای ملی زعفران، درباره آخرین وضعیت بازار طلای سرخ، اظهار کرد: با توجه به آنکه تا آغاز فصل برداشت تنها دو ماه زمان باقی است، زعفران چندانی برای عرضه در بازار وجود ندارد.
وی از آغاز برداشت زعفران از ۲۰ مهر ماه خبر داد و گفت: با وجود آنکه زعفران کالایی نیست که مدت زمان آن نامحدود باشد، بنابراین تا دو ماه آینده مابقی زعفران های موجود در انبارها باید جذب بازار شود.
به گفته حسینی برخی افراد سودجو پس از گذشت چند ماه از نگهداری زعفران در انبارها قصد عرضه کالا در بازار را دارند تا بتوانند سودهای هنگفتی را به جیب بزنند و این در حالی است که علی رغم تصور نادرست این افراد، مدت زمان مصرف زعفران محدود است و نگهداری طولانی مدت آن در انبارها منجر به از دست دادن کیفیت و عطر خاص این محصول می شود.

این مقام مسئول نرخ فروش هر کیلو زعفران توسط کشاورزان را ۵ تا ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان اعلام کرد و گفت: با توجه به آنکه میزان قابل توجهی زعفران در اختیار سازمان تعاون روستایی و افراد فرصت طلب است؛بنابراین این دلالان با عرضه محصول به قیمت ۸ تا ۹ میلیون تومان قصد دارند که بازار را متشج کنند.
وی بازار زعفران در روزهای آتی را پیش بینی کرد و گفت: هم اکنون خریداران خارجی در حد مصرف خود خریداری می کنند چرا که تا عرضه زعفران نو به بازار تنها دو ماه زمان باقی است که با این وجود پیش بینی می شود صادرات تا فصل برداشت با روند کاهشی روبرو شود.
حسینی ادامه داد: با توجه به آنکه نگهداری زعفران در انبارها منجر به کاهش کیفیت محصول می شود، بنابراین به افراد توصیه می شود که به قصد فروش زعفران با نرخ های دلخواه از نگهداری زعفران در انبار اجتناب کنند.
عضو شورای ملی زعفران درباره آخرین وضعیت صادرات زعفران بیان کرد: صادرات زعفران از ابتدای سال از نظر حجمی افزایش و ارزشی کاهش داشته است چرا که خریداران خارجی با رصد کردن بازارهای داخلی و برابری نرخ ارز و ریال به طور دائم قیمت ها را در بازار کاهش می دادند، ضمن آنکه ارزش واقعی پول حاصل از صادرات کمتر از میزان نرخ اعلامی آمار مربوط به گمرک‌ است.
وی در پایان تصریح کرد: بنابر آمار صادراتی گمرک، نرخ هر کیلو زعفران ۱۴۰۰ دلار است در حالی که در برخی مواقع نرخ واقعی فروش کمتر از هزار دلار بوده است.

منبع : خبرگزاری فصل اقتصاد – مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۲۹

گزارش خرید حمایتی و فروش زعفران از طریق بورس کالا

مدیر عامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران، گزارشی شفاف، دقیق و جامعی از عملکرد سه ماهه اخیر این سازمان در حوزه خرید حمایتی و چگونگی بازار رسانی و عرضه محصول زعفران ارائه داد.

به گزارش انتخاب به نقل از سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران، حسین شیرزاد در این مصاحبه مبسوط، به موضوعات گسترده‌ای همچون؛ استفاده بی‌سابقه از ظرفیت های بورس کالا، بکارگیری روشهای فنی و مبانی حرفه ای بازرگانی، عرضه محصول با رعایت اصول برندینگ و کیفیت درجه بندی شده، مقابله با چالش رقابت منفی و مخرب در صحنه تجارت جهانی، راهکارها و برنامه‌های در دست اقدام سازمان مرکزی تعاون روستایی در زمینه ایجاد و تکمیل زنجیره‌های تولید و ارزش زعفران در سطح ملی بمنظور افزایش سهم برای کشاورزان زعفرانکار و همچنین گزارش کاملی از کمیت، تنوع و کیفیت زعفران عرضه شده در بازار فیزیکی و سپرده کالایی بورس کالای کشاورزی و بسیاری موارد شنیدنی دیگر اشاره کرد.

متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:

س : جناب دکتر شیرزاد، در ابتدای این جلسه با توجه به تأکید حضرتعالی در شفاف سازی اقدامات سازمان، خواهش می کنم گزارشی از آمار فروش مربوط به زعفران های خریداری شده ارائه بفرمایید.

ج : از مجموع بالغ بر ۶۶ تن زعفرانهای خریداری شده موجود در انبارهای سازمان تعاونی روستایی تا به امروز مجموع ۲۸،۶۵۶،۰۰۰ گرم زعفران به ارزش ۱۵۵،۸۷۹،۰۸۳،۰۰۰ ریال به اشخاص حقیقی (۴۱ درصد) و تشکل‌های تعاونی روستایی (۵۹ درصد) در قالب ۱۷۸ مورد معامله در بازار فیزیکی بورس فروخته شده و جمعا” به میزان ۳۷،۷۳۰،۹۲۱ گرم از آن در انبار های مربوطه نگهداری می شوند.

س : آیا ممکن است کمی به تنوع زعفران های مورد بحث اشاره بفرمایید؟

ج : بله. زعفران های موجود و فروخته شده از ۴ درجه و نوع مختلف شامل نگین به میزان ۱۷ درصد، شبه نگین (سرگل) ۱۱ درصد، پوشال مرغوب ۳۵ درصد و پوشال معمولی ۳۷ درصد بوده که به ترتیب ۷۱/۲ ، ۴۸ ، ۲۸/۵ و ۴۲/۵ درصد آنها به فروش رسیده است.

س : آقای دکتر شیرزاد جنابعالی مدت سه ماه است که بر اساس حکم وزیر محترم جهاد کشاورزی به عنوان رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران منصوب شده اید، با توجه به اقدام سال گذشته دولت در خرید توافقی زعفران لطفاً نظر کلی تان را در این خصوص بیان بفرمایید.

ج : در حال حاضر بیش از ۱۶۵ هزار خانوار فقط در دو استان کشور تولید کننده زعفران هستند و سطح زیر کشت آن بیش از ۱۱۰ هزار هکتار است. این محصول خواستگاه خرده پایی و خرده مالکی و معیشتی دارد. لذا دولت در سال ۱۳۹۶ با مداخله در بازار زعفران به شکل حمایتی و توافقی به یاری تولیدکنندگان زعفران ساکن در سکونت گاه های روستایی محروم عمدتا مرزی شتافته است. ذکر این نکته هم ضروری است که در کشور ما، محصول زعفران با کیفیت های متفاوت در مناطق مختلف کشور تولید می شود. اگر استانداردها در همین سطحی که امسال با آن روبرو بوده ایم، تولید شود در واقع گامی رو به جلو است.

س: نحوه فروش زعفران در سال جاری چگونه بوده است و چه تفاوتی با گذشته داشته است؟

ج : امسال به منظور فروش زعفران، ضمن برگزاری جلسات متعددی با شرکت بورس کالا با هدف راه اندازی بورس بین المللی زعفران و بازار آتی زعفران تصمیم گرفته شد جهت آغاز عملیات فروش اقدام به عرضه زعفران در رینگ بین الملل، بازار سپرده کالایی و بازار فیزیکی بورس کالای کشاورزی شد. البته در فرآیند بورسی زعفران خرده مالکان هم امکان حضور دارند. در سال گذشته طرح دیر اجرایی شد و فرآیند اندکی به سمت خارج از بورس تمایل داشت اما امسال سیاست اجرای فرآیند به طور کامل در بورس است.

س: لطفاً از مکانیزم پذیرش و خرید زعفران برای مخاطبین ما توضیح بفرمایید.

ج : نظر سازمان مرکزی تعاون روستایی بیشتر گرایش به سمت گواهی سپرده کالایی مبتنی بر پذیرش انبار است در این خصوص دو انبار در تربت و مشهد پذیرش شده و امسال هم امکان پذیرش انبارهای بیشتر وجود دارد و استانداردهای مورد نظر در انبار معیار پذیرش است. کشاورز محصول را به انبار محل تولید تحویل می دهد. پس از تحویل، اطلاعات کشاورز در سامانه اطلاعات کشاورز ثبت شده و برای کشاورزان کد بورسی صادر می شود. در زمان تحویل محصول، ارزیابی کمی و کیفی مطرح است لذا محصول به آزمایشگاه ارسال می شود تا کیفیت آن بر اساس برگ آنالیز و مشخصات زعفران تعیین گردد. برگ آنالیز زعفران با همکاری بورس، شورای ملی زعفران، تعاون روستایی و سازمان استاندارد و صادرکنندگان تهیه شده و مشخصات مندرج در آن با اجماع نظر نمایندگان دستگاههای یاد شده مورد پذیرش قرار گرفته است. آنالیز تعریف شده در بورس با در نظر گرفتن استانداردها و اجماع نظر متخصصان این حوزه صورت پذیرفته است. نمونه محصول کشاورز به آزمایشگاه ارسال و در صورت تطابق با مشخصات مربوطه پذیرفته می شود. خریدار در زمان تحویل محصول، محصول را با مشخصات تعریف شده دریافت خواهد کرد.

س : آیا برنامه و فرایند جدیدی برای خرید زعفران در سال های آتی دارید؟

ج : در آینده شاید بتوان به سمت قرارداد اختیار معامله هم رفت در این قرارداد قبل از زمان کشت محصول، دولت براساس زمین و میزان عملکرد پیش بینی شده کشاورز، میزان محصول قابل تحویل توسط کشاورز را مشخص می کند. جهاد کشاورزی برگه اختیار معامله ای را به کشاورز می دهد که در زمان معین (برداشت) میزان محصول زعفران مشخص شده را با قیمتی که دولت مشخص کرده بفروشد. این اختیار می تواند استفاده شود یا نشود. می توان بازار ثانویه هم در نظر گرفت که قبل از زمان برداشت این حق را خرید و فروش نماید.
خاطر نشان می کنم که هدف همه این اقدامات حمایتی در جهت ساماندهی بازار زعفران با هدف فعال سازی و بهره گیری از ظرفیت تشکلهای بخش کشاورزی در کشور بوده است. چون ملاحظه می شود هر ساله سطوح زیر کشت زعفران بدلیل شرایط اقلیمی کشور در حال گسترش است، لذا سعی شده که اقدام بگونه ای باشد تا در سالهای آتی نیازی به دخالت مستقیم دولت در بازار و خرید حمایتی، مشابه آنچه در سال گذشته شاهد آن بودیم احساس نشود.

س : به نظر شما چالش های عمده موجود در بازارهای جهانی زعفران کدام اند؟

ج : من معتقدم یکی از چالش های جدی بازار زعفران رقابت مخرب در صحنه بازرگانی خارجی است. متاسفانه به گونه ای تاریخی تجار داخلی با قیمت پائین محصول را در اختیار خریداران خارجی قرار داده و علاوه بر رقابت منفی قیمتی محصول، در کیفیت هم به حداقل استانداردها پایدار نمی ماندند. از سوی دیگر عدم شناخت فعالان محلی از نیاز مصرف کنندگان خارجی یکی دیگر از چالش های این بازار است. به واقع بازار شناسی دقیق از بازار خارجی در عرصه تولید، فرآوری و بسته بندی در کشور صورت نمی گیرد. مورد بعدی نبود برندهای قدرتمند از زعفران ایران در بازار جهانی است. زعفران بر اساس برند در دنیا شناخته شده است. از معدود محصولات کشاورزی که نیازمند برند مشخص است زعفران می باشد، متاسفانه در شناساندن برند زعفران داخلی در خارج موفق عمل نشده است. تکنولوژی فرآوری زعفران در کشور بسیار ضعیف است و با وجود تولید بسیار بالای زعفران در کشور به سبب اقلیم مناسب، در زمینه خشک کردن و بسته بندی محصول موفق عمل نشده است. عدم وجود صنایع تکمیلی و عدم وجود پیوند بین حلقه های مختلف صنعت زعفران ( تولید، عرضه، فرآوری، صادرات) از دیگر چالش های صنعت زعفران کشور است و بسیاری از موارد دیگر که در این حوزه وجود دارد.

س : لطفا سازوکار تعیین قیمت زعفران و سهم کشاورزان از ارزش افزوده حاصله را توضیح دهید.

ج : قیمت تعیین شده برای فروش زعفران بر اساس پارامترهای متعددی از جمله رصد بازار داخلی و کشور هایی که در ۵ سال اخیر رتبه بالای واردات زعفران از ایران را داشته اند و نگاه به ارزش واقعی زعفران و زحمت کشاورزان در مقایسه با سایر محصولات کشاورزی عمومی کشور همچنین پی ریزی مناسب برای قیمت گذاری زعفران در سنوات آتی بوده است. سازمان مرکزی تعاون روستایی تاکنون سعی کرده تا زنجیره ارزش زعفران شامل گروه مختلف از جمله کشاورزان، خریداران گل زعفران، شرکت های فرآوری داخلی و خارجی، خریداران، شبکه عمده فروشی داخلی و خارجی و مجموعه ای از تشکل ها شامل اتحادیه صادر کنندگان، فروشندگان، صادر کنندگان گیاهان دارویی را با یکدیگر همراه و هماهنگ سازد. چون بر اساس مطالعات بین المللی تنها یک چهارم ارزش افزوده ایجاد شده در این زنجیره به دست کشاورزان می رسد. حتی معتقدم ارقام از این هم پایین تر می باشد.

س : چشم‌ انداز آینده تولید و بازار زعفران دارای چه مشخصاتی است؟

ج : بنظر من صادرات به تنهایی در مورد محصول زعفران کفایت نمیکند بلکه حضور مستمر و پایدار در بازار جهانی و ایجاد ارتباطات بلند مدت در حوزه صادرات زعفران کارگشا خواهد بود. در بحث زنجیره بهترین راهکار سهیم نمودن همه حلقه ها در منافع است. زنجیره زمانی شکل می گیرد که تمام حلقه ها بر تشکیل، ضرورت و تخصیص منابع اتفاق نظر داشته باشند. در تقویت حلقه بازرگانی، بورس، ابزارهای مناسبی برای ارائه دارد. مشتریان خارجی از باب کیفیت و اطمینان از ایفای تعهدات بسیار حساس هستند. ورود بورس به این حلقه استاندارد سازی را به مشتری اطمینان می دهد.
اعتقاد دارم ترویج توانمند سازی ظرفیت سازی و آموزش کشاورزان در این حوزه بسیار مهم است. امروزه شاید ایران بزرگترین تولید کننده زعفران باشد اما به یقین تنها تولید کننده نیست. کشورهایی مثل یونان، افغانستان، چین، ازبکستان، آذربایجان، استرالیا، نیوزلند، فرانسه، مراکش در بحث تولید زعفران ورود پیدا کرده اند. اسپانیا در گذشته از ایران در تولید زعفران جلوتر بود اما تولید کننده ایرانی با هزینه کمتر این تولید را پوشش داد و از اسپانیا جلو زد در بحث بازاریابی ایران بسیار ضعیف عملکرده است و نیاز است برند جغرافیایی برای محصول زعفران در کشور تعریف و ثبت شود. مثلا لازم است در انبار یک گرم زعفران با دستگاه اسپکتروفتومتر آزمایش رنگ صورت بگیرد و کروسین و مواد خارجی و رطوبت چک شود و بعد پذیرش کالا در انبار صورت پذیرد. خریدار حرفه ای زعفران، منطقه تولید زعفران، کود محصول، نحوه خشک کردن و … برایش مهم است. لذا دقت در این زمینه بسیار مهم است. لازم است ویژگی های زعفران به صورت موازی تعیین شود. بهتر است محدوده سافراتال، کروسین، مواد خارجی، اندازه کلاله، رطوبت و گرده برای هر نوع زعفران تعریف شود. لازم است در مورد استانداردهای تعریف شده دقت و ظرافت بیشتری خرج شود. صادرکنندگان حوزه زعفران افرادی هستند که کمتر اطلاعی در مورد مناسبات بین المللی این محصول و برند سازی دارند و بیشتر به دنبال رانت ارزی هستند و معمولا هم بیشتر سود به این افراد می رسد.

منبع : خبرگزاری انتخاب – مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۲۲

تجار زعفران یارانه های حمایتی دریافت می کنند

مدیر عامل سازمان مرکزی تعاون روستایی از اختصاص یارانه و مشوق های حمایتی صادراتی به بازرگانان زعفران خبر داد.

حسین شیرزاد در حاشیه مراسم تجلیل از صاحبان قلم که به مناسبت روز خبرنگار برگزار شد در مصاحبه با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما با اشاره به اینکه سازمان مرکزی تعاون روستایی ۶۷/۷ تن زعفران را به صورت توافقی خریداری کرده است افزود: ۳۰ تن از این میزان صادر و ۲۹ تن نیز با ضمانت نامه های بانکی به صورت نقدی در بورس کالا فروخته شد.
وی گفت:​ خرید توافقی زعفران به منظور حمایت از تولید کنندگان خرد در مناطق روستایی انجام شد و این روند با توجه به توسعه زیر کشت زعفران به ویژه در مناطق روستایی ادامه دارد.
مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی از تدوین سازوکارهای جدید برای خرید توافقی زعفران خبر داد و افزود: در بخش صادرات با همکاری شرکت های تخصصی صادرات زعفران و تولیدکنندگان سنتی و مدرن این محصول برندسازی از محورهای برنامه حمایتی است که در این زمینه اتحادیه های مرکزی کشاورزی بخشی از اجرای طرح را برعهده دارند.
شیرزاد تأکید کرد: با همکاری تولیدکنندگان و صادرکنندگان زعفران این نقص تاریخی را در این محصول برای همیشه رفع خواهیم کرد و زعفران ایران را با برند مشخصی به بازارهای صادراتی عرضه می کنیم.
وی گفت:​ هم اکنون برندهای بسیار قوی در بازار داخلی فعال اند و امیدواریم بتوانند با عرضه برند مشخصی سهم قابل توجهی از بازارهای صادراتی را بدست بیاورند.
مدیر عامل سازمان مرکزی تعاون روستایی افزود: میزان صادرات زعفران ۲۰۵ تن پیش بینی شده بود که بیش از ۹۰ درصد این میزان صادر شده است.
شیرزاد درباره مشکلات بازار صادراتی زعفران گفت:​ بخشی از مشکلات بازار زعفران به علت ساختارهایی است که در بازارهای منطقه ای و در پی اجرای سیاست های تعرفه ای از سوی برخی کشورها تحمیل شده است در حال حاضر این مسائل را پیگیری و رفع خواهیم کرد.
وی ابراز امیدواری کرد: مشکلات نقل و انتقالات مالی رفع شود و بازار صادراتی خوبی را تجربه کنیم.
مدیر عامل سازمان مرکزی تعاون روستایی از اختصاص یارانه و مشوق های صادراتی به تجار بازار زعفران خبر داد و افزود:​ برای حمایت از بازرگانان، فعالان و بازارسازان محصول زعفران تلاش می کنیم و در آینده کارگزاران تخصصی را در بازارهای معاملاتی بورس فعال خواهیم کرد.

منبع : خبرگزاری صدا و سیما – مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۱۶

طلای سرخ گران شد/ قاچاق زعفران عاملی برای کاهش صادرات

یک مقام مسئول گفت: هم اکنون حداقل نرخ هر کیلو طلای سرخ ۴ میلیون و ۱۰۰ و حداکثر ۷ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان است.

غلامرضا میری نایب رئیس شورای ملی زعفران در گفتگو با خبرنگار صنعت، تجارت و کشاورزی گروه اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، از افزایش قیمت طلای سرخ در بازار خبر داد و گفت: هم اکنون حداقل نرخ هر کیلو زعفران ۴ میلیون  و ۱۰۰ هزار و حداکثر ۷ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان است.

وی با اشاره به آخرین وضعیت صادرات زعفران، اظهار کرد: میزان صادرات زعفران در خرداد نسبت به اردیبهشت سال جاری ناشی از اتخاذ سیاست جدید ارزی دولت و بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به سیستم بانکی ۴۰ درصد کاهش یافت چرا که امکان برگرداندن ارز حاصل از صادرات به سیستم بانکی برای صادرکنندگان وجود ندارد.

میری، گفت: با توجه به نوسان نرخ ارز، دستورالعمل‌های خلق الساعه دولت و نوسان قیمت زعفران در بازار، امکان پیش بینی صادرات وجود ندارد.

نایب رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به تأثیر سیاست جدید ارزی دولت بر میزان قاچاق، بیان کرد: مشکلات ارزی صادرکنندگان ناشی از بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به سیستم نیما موجب شد که زعفران به صورت قاچاق از کشور خارج شود با این وجود بخشی از کاهش صادرات در ماه‌های اخیر به موضوع قاچاق زعفران باز می‌گردد.

وی در پایان تصریح کرد: در اردبیشهت بیش از ۲۷ تن زعفران به بازارهای هدف صادر شد که این میزان در خرداد با کاهش ۱۲ تنی به ۱۳ تن رسید.

منبع : باشگاه خبرنگاران جوان – مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۱۲