زعفران گیاهی فراتر از یک گل

گیاه زعفران از دیرباز تاکنون علاوه بر مصارف طبی، دارویی، خوراکی، معطرسازی و غیره به عنوان یک محصول تزئینی و اشرافی مورد استفاده قرار می گرفت که تمامی این عوامل بیانگر اصالت و محبوبیت این گیاه است.

خراسان جنوبی در بخش کشاورزی دارای ظرفیت ها و جاذبه های زیادی است، محصولات استراتژیکی مانند زرشک، زعفران، عناب، پسته، انار و گل نرگس که برای هر کدام نام های زیبا و در خور شان آنها از جمله طلا و یاقوت سرخ انتخاب شده است.
برداشت محصولات کشاورزی استان آنقدر زیبا و وصف ناشدنی است که هر ساله مزارع کشاورزی میزبان تورهای داخلی و خارجی زیادی به ویژه از کشور آلمان است.
گیاه زعفران این جواهر پاییزی در شرایط آب و هوایی خشک دارای عملکرد خوبی است لذا با توجه به شرایط اقلیمی کشور و خراسان جنوبی که در آن آب یکی از مهمترین عوامل محدود کننده توسعه کشاورزی است، تولید، گسترش و سرمایه گذاری این محصول از مزیت نسبی برخوردار است. 

رئیس جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در این ارتباط گفت: امسال ۱۵ هزار هکتار از اراضی استان زیر کشت زعفران قرار دارد که پیش بینی می شود ۵۴ تن زعفران از این مزراع برداشت شود.
هاشم ولی پور مطلق افزود: سطح مزارع زیرکشت زعفران استان کاهش پیدا نکرد اما تولید آن به دلیل شرایط آب و هوایی و سرمازدگی اندکی کاهش داشت.
وی با بیان اینکه خراسان جنوبی رتبه نخست کیفیت زعفران کشور را دارد، عنوان کرد: هر ساله در کشور ۳۹۰ تن زعفران تولید می شود که ۲۰ تا ۲۵ درصد آن در این استان برداشت می شود.
وی بیان کرد: وزارت جهاد کشاورزی ساز و کارهای مختلفی برای حمایت از زعفران در دستور کار دارد، که خرید تضمینی زعفران توسط تعاونی های روستایی از جمله آن است.
وی ادامه داد: برای این مهم بایستی انبارهایی با شرایط مناسب از نظر امنیتی به بورس اعلام شود لذا سه انبار در شهرستان های بیرجند، قاین و فردوس تعیین شد و از این هفته خرید تضمینی زعفران انجام می شود.
به گزارش ایرنا ولی پور مطلق، خرید زنجیره ای زعفران را از دیگر برنامه های وزارت جهاد کشاورزی عنوان کرد و افزود: این بدین معناست که کشورهای صادرکننده و کشاورزان با ورود به این زنجیره عضو شرکت می شوند.
وی یادآور شد: توسط بورس برخی از انبارهای کددار شده و در قبال خرید زعفران اوراق بورس به کشاورز داده می شود، این اوراق قابلیت سندیت دارد که توسط بانک کشاورزی به عنوان وثیقه قبول می شود و کشاورزان قادر به دریافت تسهیلات خواهند بود.
وی به فعالیت ۳۵۰ هزار نفره بهره برداری در زمینه کشت زعفران در استان اشاره کرد و گفت: از کشاورزان درخواست داریم نسبت به اجرای سیستم های نوین آبیاری بدون هیچگونه محدودیتی با دریافت تسهیلات اقدام کنند.

** آبرسانی با تانکر تنها راه نجات مزارع زعفران است
مدیر جهاد کشاورزی سرایان چندی پیش در نشست برنامه ریزی آبرسانی سیار به مزارع زعفران این شهرستان گفت: با توجه به تغییر اقلیم منطقه، بحران خشکسالی و استمرار این پدیده، خشک و کم شدن آب قنوات به ویژه در نواحی کوهپایه ای این شهرستان، آبرسانی به مزارع زعفران با تانکر تنها راه نجات و روزنه امید برای برطرف کردن عطش مزارع زعفران است.
موسی سلیمانی افزود: این شهرستان با سطح زیر کشت ۲ هزار و ۶۲۵ هکتار و تولید ۱۰ تن زعفران مقام دوم تولید زعفران را در استان به خود اختصاص داده و بیش از ۲۰ درصد سطح زیر کشت زعفران شهرستان معادل ۵۲۵ هکتار از مزارع زعفران در مناطق کوهپایه ای واقع شده است.
وی بیان کرد: در حال حاضر ۷۸۰ نفر بهره بردار مستقیم با کاشت و برداشت زعفران در سرایان امرار معاش می کنند و با توجه به اینکه بیشتر درآمد مردم روستاهای کوهپایه ای از محصول زعفران است اگر حمایت های لازم در زمینه آبرسانی نشود مزارع زعفران در بی آبی از بین خواهند رفت و شاهد مهاجرت مردم از روستاها خواهیم بود.
وی گفت: با توجه به هزینه های بالای آبرسانی، کشاورزان آبیاری را در نهایت صرفه جویی و ناقص انجام می دهند که چنانچه آبیاری به مزارع زعفران انجام نشود یا به صورت ناقص انجام شود پیاز زعفران از بین خواهد رفت و با کاهش عملکرد تولید زعفران در واحد سطح مواجه خواهیم بود.

** ۲۵ درصد مزارع زعفران با تانکر آبرسانی می شود 
مدیر جهاد کشاورزی سرایان افزود: کمبود آب در فصل آبیاری مزارع به دغدغه اصلی بسیاری از زعفران کاران روستاهای کوهپایه ای تبدیل شده است.
وی گفت: ۲۵ درصد مزارع زعفران در مناطق کوهپایه ای باید با تانکر آبیاری شود و با هر تانکر ۱۲۰ متر مربع زمین آبیاری می شود.
سلیمانی پیش بینی کرد که تا پایان فصل برداشت زعفران حدود ۱۰ هزار تانکر معادل ۱۴۰ هزار مترمکعب عملیات آبرسانی به مزارع زعفران صورت گیرد.
اما با وجود همه این مزایا و مشکلات باید گفت خراسان جنوبی علی رغم اینکه به سرزمین طلا و یاقوت سرخ مشهور است اما زعفران به صورت فله و بدون نام و نشان به کشورهای دیگر صادر می شود.
درآمد های حاصل از زعفران و زرشک این منطقه نه تنها عاید کشاورزان نشده که در شهرهای بزرگ و بعضا خارج از کشور استفاده می شود.
کشاورزان خراسان جنوبی رنج و مشقت های زیادی برای کاشت، داشت و برداشت زعفران می برند لذا دستگاه های مربوطه باید با حمایت از کشاورز دست دلالان را از استان کوتاه کنند.
مشارکت کشاورزان و دستگاه های مربوطه به ویژه جهاد کشاورزی در زمینه برندسازی، بازارسازی، تنوع محصول، فرآوری و ایجاد اشتغال در منطقه باید در اولویت نخست قرار بگیرد.
خام فروشی محصولات استراتژیک استان ضربه بزرگی به اقتصاد آن می زند که با استفاده از توان شرکت های دانش بنیان می توان تولیدات استانی را به ارزش افزوده تبدیل و فرآورده های حاصل از آن را به بازارهای جهانی وارد کرد.

منبع : خبرگزاری ایرنا – مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۱۴

ورود دولت برای خرید زعفران از کشاورزان/ ۶ مرکز خرید فعال شد

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی از فعال شدن مراکز خرید زعفران در چهار شهرستان استان خبر داد و گفت: دولت در جهت حمایت از کشاورزان برای خرید زعفران ورود کرده است.

به گزارش خبرنگار مهر، هاشم ولی پور مطلق، روز شنبه در جمع خبرنگاران اظهار داشت: در راستای ابلاغ دستور العمل خرید زعفران از سوی مقام عالی وزارت، با پیگیری مداوم این سازمان، مراکز خرید زعفران در استان تجهیز شد.

وی با اشاره به فعال شدن این مراکز در شهرستان های بیرجند، قائنات و فردوس توسط سازمان تعاون روستایی، بیان کرد: کشاورزان می توانند برای فروش بدون واسطه زعفران خود از همین امروز اقدام کنند.

رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی با بیان اینکه اتحادیه های تعاون روستایی در شهرستان های مذکور آماده اند تا نسبت به خرید زعفران نوع پوشال درجه یک و دو اقدامات لازم را انجام دهند، عنوان داشت: زعفران در اتحادیه های تعاون روستایی به دو روش امانی و قطعی خریداری می شود.

ولی پور مطلق اضافه کرد: تلاش کردیم که قیمت خرید دولت به گونه ای باشد که سبب افزایش منافع کشاورزان شده و تفاوت فروش محصول کشاورزان در بازار و اتحادیه کاملا محسوس باشد.

منبع : خبرگزاری مهر – مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۱۳

زعفران، طلای سرخ برای دلالان، زحمت برای کشاورزان

زعفران که نقش مهمی در صادرات غیر نفتی ایران دارد به گواه بسیاری از زعفرانکاران و کارشناسان درآمدهای هنگفتی نصیب دلالان و صادرکنندگان نموده و فقط رنج و زحمت آن عاید کشاورزان شده است.

دفتر خبرگزاری جمهوری اسلامی در تربت حیدریه در این زمینه میزگرد و نشست تخصصی با کارشناسان و دست اندرکاران کاشت و تولید زعفران در این شهرستان برگزار نموده و به بررسی مسایل و مشکلات این عرصه پرداخته است.

* میزان کشت و تولید زعفران 
به گفته مشاور وزیر و مجری طرح گیاهان دارویی وزارت جهاد کشاورزی با وجود اینکه ۸۸ درصد تولید زعفران جهان در ایران می باشد، سهم کشور ما از صادرات این محصول دارویی ۳۰۰ میلیون دلار است.
یوسفی آذر سهم زعفران در تجارت جهانی را هشت میلیارد دلار عنوان کرد و افزود: سال گذشته بیش از ۲۰۳ تن زعفران به ارزش ۲۸۶ میلیون دلار از ایران صادر شد.
وی متوسط عملکرد تولید زعفران کشور را ۳/۳ کیلو گرم در هر هکتار دانست و اظهار کرد: سال گذشته از ۱۰۵ هزار هکتار سطح زیر کشت زعفران، حدود ۳۳۶ تن محصول تولید شد.
از مجموع ۱۰۵ هزار و ۲۷۰ هکتار سطح زیر کشت زعفران در ایران ۸۲ هزار هکتار (حدود ۷۸ درصد) در استان خراسان رضوی قرار دارد که هشت هزار و ۵۰۰ هکتار و معادل ۱۲ درصد سطح زیر کشت آن در استان به اراضی شهرستان تربت حیدریه و ۱۲ هزار هکتار به شهرستان زاوه اختصاص دارد.
در استان خراسان رضوی ۱۱۷ هزار خانوار به کشت زعفران مشغولند که از این تعداد ۱۴ تا ۱۵ هزار خانوار در تربت حیدریه و حدود ۱۷ هزار خانوار نیز در شهرستان زاوه هستند.
در حالی که متوسط تولید زعفران در استان خراسان رضوی چهار کیلو گرم در هکتار است، این رقم در شهرستان تربت حیدریه بین ۳/۸ تا ۴/۱ کیلو گرم است که سالانه تولید ۳۲ تن زعفران خشک را برای این خطه به همراه دارد.
در شهرستان زاوه نیز همین ارقام وجود دارد با این تفاوت که سال گذشته به دلیل کاهش نزولات جوی و سرمازدگی میزان برداشت زعفران با ۳۰ درصد کاهش نسبت به سال قبل به ۲۸ تن رسید، اما متوسط برداشت در این شهرستان ۴۰ تن در سال است.
متوسط قیمت هر کیلو زعفران در شهرستان های تربت حیدریه، زاوه و مه ولات، ۵۰ میلیون ریال و درآمد حاصل از هر هکتار زیر کشت زعفران ۲۰۰ میلیون ریال می باشد که سالانه ۱۶۰ میلیارد تومان درآمد نصیب زعفران کاران منطقه می کند.

* تولید زعفران خوب، دانش به روز می خواهد 
رئیس جهاد کشاورزی تربت حیدریه با بیان اینکه کشت زعفران پیش از این به صورت کپه ای صورت می گرفت و ضرر بسیار نصیب کشاورزان می کرد گفت: از هفت سال قبل با اجرای طرح آرمانی کشت زعفران و کاشت آن به شیوه های علمی شاهد افزایش عملکرد این محصول هستیم.
محمدرضا عباسپور افزود: یکی از مشکلات عمده زعفران کاران، فقدان آب کافی برای دست کم پنج بار آبیاری مزارع زعفران در هر دوره کشت است.
وی اظهار کرد: از دیگر مشکلات تولید زعفران، توزیع خانگی گل زعفران و استاندارد نبودن پر کندن گل و خشک کردن زعفران است.
وی گفت: گل زعفران باید در سالن های بزرگ پرکنده و خشک شود در حالی که جمع کردن کارگران برای یک دوره ۴۵ روزه (فصل برداشت) بسیار دشوار است لذا در عمل گل زعفران به شیوه سنتی پرکنده و خشک می شود.

* تولید زعفران ارگانیک مبین توانمندی علمی 
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان زاوه نیز با بیان اینکه در راستای تولید زعفران مرغوب چند اقدام اساسی انجام داده ایم، گفت: تنها کانون تولید زعفران ارگانیک ایران که از سال ۹۲ دایر شده این شهرستان است که در ۲ مرحله محصول ارگانیک تولید می کند.
محمود ایزدی افزود: در این راستا زعفران ارگانیک در مرحله نخست در ۲۳۰ هکتار و در مرحله دوم در ۳۱ هکتار تولید می شود.
وی اظهار کرد: اقدام بعدی نیز تکثیر پیاز مرغوب زعفران است که پارسال مزرعه یک هکتاری و در سال جاری خزانه ۱/۷ هکتاری برای تولید پیاز ایجاد شد.
وی گفت: با توجه به نیاز زعفران به آب، بکارگیری روش های آبیاری تحت فشار باعث افزایش راندمان و بهره وری می شود.
ایزدی افزود: از هر ۱۷۰ هزار عدد گل معادل ۸۰ کیلو گرم گل زعفران به دست می آید که از این میزان نیز معادل یک کیلو گرم زعفران خشک حاصل می شود و در زمان برداشت سه میلیون نفر روز اشتغال ایجاد می کند.
وی اظهار کرد: این در حالی است که به دلیل ضعف بنیه مالی زعفرانکاران این شهرستان مجبورند دسترنج ماه ها زحمت خود را به ثمن بخس بفروشند لذا وجود یک شرکت با حضور تولید کننده، خریدار و صادر کننده در این منطقه ضروری است.

* لزوم معرفی برند زعفران ایرانی 
رئیس پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت حیدریه نیز به خبرنگار ایرنا گفت: باید با ایجاد برند زعفران ایران مالکیت معنوی برای این محصول ایجاد شود تا هر کس نام زعفران را می شنود، یاد ایران بیافتد.
حامد کاوه افزود: در این زمینه در نظر داریم با کمک جیاس (نظام ‌های میراث کشاورزی جهانی از زیر مجموعه های سازمان خواروبار جهانی) و وزارت جهاد کشاورزی زعفران را به عنوان میراث ماندگار کشاورزی جهان به نام ایران ثبت کنیم.
وی اظهار کرد: علاوه بر آن فائو (سازمان خواروبار جهانی) را ملزم کردیم زعفران را از گروه گیاهان ادویه ای خارج کند و همچنین برچسب اعتباری یا اعتمادسازی برای زعفران تهیه کرده ایم تا مشخصات ژنتیکی و فنی آن ثبت شود و نشان دهد محصول کدام شهر ایران است.
وی گفت: تحقق کامل این اقدام به دست کم ۲۰ میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد ولی کمبود اعتبارات دست ما را بسته و تاکنون فقط ۱/۵ میلیارد ریال از اعتبارات دانشگاه تربت حیدریه هزینه کرده ایم.
کاوه افزود: با کمک دانش فنی کارشناسان حوزه زعفران، یک اپلیکیشن (نرم افزار کاربردی تلفن همراه) طراحی کرده ایم که زعفرانکاران با کمک آن می توانند از خدمات ترویجی، مشاوره ای و آموزشی پژوهشکده زعفران بهره مند شوند.
وی استانداردسازی بنه (پیاز) زعفران را نیز از دیگر اقدامات این پژوهشکده ذکر کرد.

* کمبودی در زمینه واحدهای فراوری و بسته بندی زعفران نداریم
رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت تربت حیدریه نیز گفت: مجموع تولید زعفران تربت حیدریه و زاوه حدود ۶۰ تن در سال است در حالی که واحدهای فراوری و بسته بندی موجود پاسخگوی حدود ۶۵ تن در سال هستند و از این نظر مشکلی نداریم.
محمد سلطان پور افزود: پاک کردن و خشک نمودن زعفران نیز هر چند در کارگاه های خانگی صورت می گیرد اما افرادی که به این کار مبادرت می کنند، آموزش های لازم را فراگرفته و جهاد کشاورزی نیز ابزار لازم را در اختیار آنها گذاشته است.
وی اظهار کرد: با این همه سهم شرکت های تربت حیدریه و زاوه در صادرات زعفران فقط ۲۰ تا ۲۵ درصد است و بقیه توسط شرکت های با سابقه مرکز استان صادر می شود.
وی گفت: اینک اسپانیا در زمینه صادرات زعفران با سابقه چندین ساله، بازار اروپا را اشغال کرده و اگر بخواهیم برند جدید ایجاد کنیم باید مزیت رقابتی و مزیت صادراتی ایجاد نمائیم که تحقق آن نیازمند ایجاد پیش زمینه های داخلی و خارجی می باشد که هنوز به اندازه کافی ایجاد نشده است.
سلطان پور افزود: البته در استان خراسان رضوی اقدام خوبی در زمینه ثبت جهانی نشان جغرافیایی زعفران خراسان با عنوان ‘زعفران خراسان ایران’ صورت گرفته که برای تایید نهایی باید به آژانس وایپو (یکی از ۱۶ آژانس بین المللی سازمان ملل متحد در زمینه مالکیت معنوی و صنعتی) ارسال شود.
وی اظهار کرد: بر اساس این گواهی هر کشور با هر برندی که زعفران ایران را صادر کند، موظف به درج شناسنامه مالکیت معنوی آن خواهد بود.
وی به صادرات پارسال زعفران از کشور و سهم منطقه تربت حیدریه و زاوه اشاره کرد و گفت: از مجموع ۹ دهم درصد صادرات غیرنفتی بخش کشاورزی به مبلغ سه میلیارد و ۹۲۲ میلیون دلار، معادل ۶/۷ درصد آن یعنی ۲۶۴ میلیون دلار مربوط به صادرات ۱۸۷ تن زعفران بوده است.
سلطان پور افزود: سهم تربت حیدریه در این زمینه ۲۴۱ هزار و ۷۵۴ تن کالا شامل کاشی، رنگ ساختمانی، سیمان، طلا و زعفران به ارزش ۲۱۴ میلیارد تومان بوده است.

* ورود زعفران تقلبی به بازار 
رئیس اتحادیه زعفران تربت حیدریه نیز به خبرنگار ایرنا گفت: یکی از بدیهی ترین مشکلات بازار زعفران که آغازگر مسایل دیگر می باشد، وضع قوانینی است که پشتوانه اجرایی ندارند.
هادی موحدان افزود: طبق قانون هر غرفه دار برای برپایی غرفه باید از این اتحادیه مجوز دریافت کند، اما چون متولی بازار گل زعفران در این شهرستان شهرداری است، لذا در عمل ما و دیگر نهادهای نظارتی حضور نداریم.
وی اظهار کرد: نتیجه این غفلت ها وجود زعفران های تقلبی با عناوینی چون ‘نوشابه ای’، ‘شکری’ و ‘روغنی’ در بازار گل زعفران است و حتی شاهدیم برخی زعفران خشک تقلبی را با قیمت ارزان می فروشند و به جای آن گل زعفران مرغوب می خرند.
وی گفت: از سوی دیگر وضعیت زعفران منطقه در مسیری قرار گرفته که اگر حتی پژوهشکده زعفران تربت حیدریه نیز محموله ای را تایید و پلمپ نموده و به مشهد ارسال کند، صادرکنندگان کار ما را قبول ندارند زیرا آنها زعفران تربت حیدریه و زاوه را از آن خود کرده اند.
موحدان افزود: از سوی دیگر حدود پنج سال بود که اتحادیه زعفران تربت حیدریه زیر پوشش اتحادیه استان رفته و این نیز به وضعیت زعفران این شهر ضربه وارد کرد زیرا در عمل ما قدرت اجرایی نداشتیم که البته با تلاش مسئولان محلی و اداره صنعت، معدن و تجارت تربت حیدریه قرار است به زودی انتخابات اتحادیه زعفران تربت حیدریه برگزار شود و این اتحادیه به صورت مستقل فعالیت خود را ادامه دهد.

* سهل انگاری از اتحادیه است 
رئیس پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت حیدریه در ارتباط با سخنان موحدان گفت: از اردیبهشت ماه امسال چند جلسه برای برنامه ریزی بازار برگزار کردیم که مصوب شد سازمان های ذیربط نمایندگان خود را برای نظارت در این زمینه اعزام کنند و حتی حق الزحمه هم برای آنها در نظر گرفتیم.
کاوه با بیان اینکه اتحادیه زعفران تربت حیدریه باید مسایل مربوط را به ما گزارش می کرد تا پژوهشکده پیگیری کند، افزود: شهردار مصوبه ای را از ۲ سال قبل به تصویب رساند مبنی بر اینکه چون مکان متعلق به شهرداری است، خودش هم بازار زعفران را اداره کند.
وی اظهار کرد: ما حتی پیشنهاد دادیم اگر کسی می تواند بازار را اداره کند، اقدام نماید اما اتحادیه نپذیرفت.

منبع : خبرگزاری ایرنا – مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۱۰

بازی دوگانه بازیگران زعفران در ارائه آمار و نقد سیاست ها

دلالان و بازیگران اصلی به شیوه مرسوم سالهای اخیر همزمان با برداشت زعفران، در تجارت این محصول با ایجاد فضاسازی حساب شده، تلاش می کنند با پایین آوردن خرید محصولات از تولید کنندگان، بیشترین سود را عاید خود کنند.

بازار زعفران به عنوان یکی از گران قیمت ترین محصولات کشاورزی ایران و جهان که بیش از ۹۰ درصد تولید آن در ایران انجام می شود، در سال های اخیر با وجود همه تاکیدات و ایجاد تشکیلات دولتی، خصوصی و نیمه دولتی و غیره باز هم در زمان برداشت این محصول، دچار سرگردانی و صحنه گردانی دلالان می شود.
بر همین اساس نیز به طور مرسوم دولت برای حمایت از تولیدکنندگان و کشاورزان خرید تضمینی به اجرا می گذارد و نکته عجیب این ماجرا نیز این است که همان صحنه گردان ها اصلی به محض اینکه اجرای موفق این سیاست و تنظیم بازار و جلوگیری از افت قیمت را مشاهده می کنند، با استفاده از رسانه ها به شیوه های مختلف اقدام به تخریب سیاست های اتخاذ شده می کنند.
هنوز چند روزی از آغاز خرید تضمینی زعفران در تربت حیدریه توسط تعاون روستایی و در نتیجه بهبود نسبی قیمت زعفران نگذشته است که برخی از این بازیگران به شیوه های مختلف مقابله و نقد این سیاست های تنظیمی دولت را نشانه رفته اند.
یکی از فعالان این حوزه ضمن تشریح خرید تضمینی زعفران به صورت زیرکانه ای با اشاره این جمله “اما هنوز نحوه خرید جهاد کشاورزی در این روش مشخص نشده است” این سیاست را به نوعی شکست خورده اعلام می کند.
این ادعا را وقتی می توان مقرون به صحت دانست که همین مقام در ادامه گفته های خود تصریح می کند :”برای اینکه این طرح هم مانند تجربه‌های تلخ گذشته با شکست روبه‌رو نشود باید ضوابط را مشخص کرده و برمبنای آنها عملیات اجرایی را انجام داد همچنین دولت نباید در این میان دیدگاه سودآوری داشته باشد چرا که این اقدام ممکن است منافع صادرکنندگان را به خطر بیانداز”
جملات فوق و بویژه اشاره به اینکه منافع صادرکنندگان!!! به خطر نیفتد به قدر کافی خود نشان از چرایی نگرانی این مقام و دیگر بازیگران است.
از سوی دیگر باید اشاره کرد که این رفتارهای دلال مابانه به همین جا ختم نمی شود بلکه این بازیگران با ارایه اطلاعات غلط و اشتباه از جمله تاکید می کنند : “به هیچ عنوان نمی‌توان در مورد میزان برداشت محصول از مزارع پیش‌بینی انجام داد اما باید گفت که سطح زیر کشت به شکل قابل توجهی افزایش داشته است. سعی می کنند بازار را دچار آشفتی و سرگردانی کنند.”
چرا که امروز از هر کشاورز و تولیدکننده ای در هر منطقه ای بویژه در استان خراسان رضوی سوال کنید اشاره می کند که برداشت زعفران در سال جاری نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد و سال گذشته حدود ۲۰ درصد نسبت به سال ماقبل افت داشته است.
بر همین اساس است که می توان مدعی شد ارایه اطلاعات ناقص و اشتباه از سوی برخی بازیگران زعفران فقط با هدف کنترل بازار به نفع صادرکنندگان!! و به زیان تولیدکنندگان و کشاورزان انجام می شود.

** خرید توافقی زعفران از مبلغ پایه ۴۳ میلیون ریال تا ۵۷ میلیون ریال
پرداخت علی الحساب بابت خرید توافقی محصول زعفران کشاورزان که معادل ۳۰ درصد کل زعفران فروخته شده به اداره تعاون روستایی تربت حیدریه از چند روز گذشته آغاز شده است.
از زمان آغاز خرید توافقی تاکنون ۶۰ کیلوگرم زعفران خریداری شده و علت پرداخت علی الحساب آن است که تا امروز نتایج آزمایش تشخیص عیار زعفران مشخص نیست.
بر اساس نظر مسئولان بعد از بازنگری نتایج آزمایش، بقیه مبلغ زعفران کشاورزان بر اساس نرخ اعلام شده قیمت پایه ۴۳ میلیون ریال و تا سقف ۵۷ میلیون ریال پرداخت می شود.
در حالی است که تعاون روستایی بابت خرید زعفران پوشال کشاورزان مبلغ هر کیلو ۴۳ میلیون ریال می پردازد، اما اکنون در بازار تربت حیدریه بابت خرید زعفران نگین تنها بین ۳۹ تا ۴۰ میلیون ریال برای هر کیلو بیشتر پرداخت نمی شود.
در خصوص چگونگی خرید و پرداخت وجه خرید تضمینی زعفران با اشاره به دو نوع خرید امانی و قطعی باید گفت: در شیوه امانی کشاورز با تحویل محصول ۳۰ درصد مبلغ را نقدی دریافت و محصول به مدت سه ماه در اختیار تعاون روستایی امانت خواهد ماند و در صورتی که در این مدت کشاورز زعفران خود را بتواند به قیمت بالاتر از نرخ تعاون روستایی بفروشد، با پرداخت ۳۰ درصد دریافتی می تواند محصول خود را تحویل گیرد.
در شیوه خرید قطعی نیز ۴۰ درصد قیمت زعفران به کشاورزان پرداخت می شود و مابقی نیز ظرف مدت سه ماه پرداخت خواهد شد.
تمام تلاش دولت این است که با تنظیم بازار بتواند از افت قیمت و وارد شدن ضرر و زیان به کشاورزان جلوگیری کند.

منبع : خبرگزاری ایرنا – مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۱۰

زعفران افغانی جا پای طلای سرخ ایران گذاشت/طرح هایی که خاک می خورد

عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده طلای سرخ جهان تنها نامی است که سهم ایران از زعفران بود و امروز این نام هم در معرض تهدید قرار گرفته و افغان ها جا پای زعفران ایرانی در تولید گذاشته اند.

از دیرباز خراسان جنوبی را با نام سرزمین طلای سرخ می‌شناسند، سرزمینی که درد محرومیت‌ها و شرایط ۱۸ سال خشکسالی هنوز هم نتوانسته مردمان سخت کوش آن را از پای درآورد و حالا عطر و بوی زعفران آن نه تنها در کشور بلکه در دنیا زبانزد خاص و عام است.

خراسان جنوبی با تولید سالانه ۵۴ تن زعفران خشک رتبه دوم تولید این محصول در کشور را به خود اختصاص داده با این وجود عطر، طعم و کیفیت بالای زعفران تولیدی آن، رتبه نخست کشور را از آن خود کرده است.

شرایط اقلیمی گرم و خشک کویر خراسان جنوبی سبب شده که این منطقه سازگاری خوبی با کشت زعفران داشته باشد و سال به سال شاهد افزایش سطح زیر کشت این محصول در استان باشیم.

با این وجود با آغاز فصل برداشت، مصائب و مشکلات زعفران کاران نیز دوباره سرباز می‌کند و هر سال به شکل جدید خود را نشان می‌دهد.

سال گذشته سرمای پاییزی چهره سرخ بسیاری از مزارع زعفران را کبود کرد و پیاز بسیاری از مزراع را نیز خشکاند امسال نیز همزمان با آغاز فصل برداشت افت قیمت بار دیگر کشاورزان را متضرر کرده است.

کارشناسان یکی از دلایل این کاهش قیمت را ناشی از عرضه بیش از تقاضای بازار می‌دانند و معتقدند که صادرات و راه اندازی صنایع تبدلی می‌تواند گره گشای خوبی برای حل این معضل باشد.

اما این صادرات هم سال‌هاست به صورت فله ای انجام می‌شود و سود آن را کشورهای دیگر مثل اسپانیا می‌برند، کشورهایی که با برند شناخته شده خود زعفران ایرانی را به نام زعفران اسپانیا به کشورهای دیگر می‌فروشند و بازار سرخ این محصول را به تصاحب خود درآورده‌اند.

زعفران افغانی پا جای زعفران ایران می‌گذارد

در کنار همه این مسائل و مشکلات که سال‌هاست گفته می‌شود و گوش شنوایی برای آن‌ها پیدا نشده، چند سالی است که خروج پیاز زعفران از استان سبب کاشت این محصول در استان های دیگر و به ویژه کشورهای همسایه شده و حالا شاهد هستیم که زعفران افغانستان پا جای پای زعفران ایران گذاشته و تهدید جدیدی برای بازارهای آن محسوب می‌شود.

حسینی یکی از زعفران کاران قاین در گفتگو با خبرنگار مهر، کشت زعفران در استان‌ها و کشورهای دیگر را تهدیدی برای بازار زعفران خراسان جنوبی می‌داند و می‌گوید: این زعفران هیچ گاه کیفیت زعفران قاین را ندارد اما در هنگام فروش به نام زعفران قاین فروخته می‌شود.

وی همچنین از قاچاق پیاز زعفران به کشور افغانستان انتقاد کرد و گفت: در آینده نزدیک افغانستان جای ایران را در تولید این محصول خواهد گرفت و این در حالی است که مسئولان هیچ برنامه ای برای زعفران ندارند.

سالاری یکی دیگر از زعفران کاران قاین نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، نوسانات بازار و کاهش قیمت این محصول در فصل برداشت را مهم‌ترین مشکل زعفران کاران دانست و گفت: یکی از دلایل مهم این امر عدم تناسب بین توسعه سطح زیر کشت با بازارهای فروش بوده است.

وی با بیان اینکه کشت زعفران در استان‌ها و کشورهای دیگر تولید را افزایش داده اما در مقابل فکری برای بازار آن نشده است، بیان کرد: دولت باید برای بازاریابی این محصول تحت عنوان یک برند و ایجاد صنایع تبدیلی اقدام جدی انجام دهد.

قاچاق پیاز زعفران به کشورهای همسایه

مدیر جهاد کشاورزی سرایان نیز در گفت و گو با خبرنگار مهر، مشکل کمبود منابع آبی بخصوص در مناطق کوهپایه ای، نوسانات قیمت زعفران و عدم ثبات قیمت آن بخصوص در فصل برداشت زعفران، خام فروشی، فروش فله ای و بدون بسته بندی متناسب با ذائقه مشتریان خارجی و داخلی، قاچاق پیاز زعفران به کشورهای همسایه، بالا رفتن هزینه های تولید شامل هزینه کارگری و نهاده های مورد نیاز و مشکل سرمازدگی و یخبندان را از جمله مهم‌ترین مشکلات زعفران کاران استان عنوان کرد.

موسی سلیمانی با بیان اینکه سرمازدگی شدید آذرماه سال گذشته خسارت زیادی به محصول زعفران شهرستان سرایان وارد کرد، بیان کرد: مزارع زعفران سطح شهرستان به طور متوسط ۵۰  درصد دچار خسارت شدند و سرمازدگی سبب خسارت به بیش از دو هزار و ۵۰۰ هکتار از مزارع زعفران شهرستان سرایان شد.

وی با بیان اینکه در مجموع خسارت سرمازدگی مزارع زعفران سرایان ۴۳۲ میلیارد و ۹۳ میلیون ریال براورد شده است، اضافه کرد: همچنین سرمازدگی تاثیر بر روی پیاز زعفران داشته و احتمالا بر روی کاهش عملکرد زعفران در سال جاری تاثیر داشته باشد.

توسعه کشت زعفران بدون توسعه بازار

رئیس شورای ملی زعفران نیز در گفت و گو با خبرنگار مهر، مهم‌ترین مشکل پیش روی زعفران را بازار و بازاریابی عنوان کرد و گفت: در حال حاضر کشت زعفران در استان و در همه جای کشور توسعه یافته است اما به تناسب آن توسعه بازارهای زعفران و ایجاد فرهنگ مصرف آن را نداشته‌ایم.

۹۵ درصد زعفران دنیا در ایران تولید می‌شود اما سهم عمده ای از بازار ارزش افزوده از آن ایران نیست و نصیب کشورهایی مثل اسپانیا می‌شود که برای خود برند ساخته‌اند

محسن احتشام بیان کرد: همین نابسامانی بازار سبب شده که امسال قیمتی روی زعفران گذاشته شود که نسبت به هزینه و تلاش تولید کننده منصفانه نیست.

وی با انتقاد از عدم برندسازی زعفران کشور اظهار داشت: اینکه امروز گفته می‌شود ما برند زعفران نداریم را قبول نداریم چرا که در حال حاضر شرکت های معتبر زیادی در این زمینه فعالیت می‌کنند که تحت عنوان یک برند صادرات انجام می‌دهند اما از این شرکت‌ها حمایت نشده است تا بتوانند خود را در سطح دنیا معرفی کنند.

فروشنده خوبی برای زعفران نیستیم

 رئیس شورای ملی زعفران تأکید کرد:  باید این شرکت‌ها حمایت شوند تا بتوانند در سطح بازارهای جهانی رقابت کنند و با تسهیلاتی با نرخ سود ۱۸ درصد این شرکت‌ها نمی‌توانند کاری انجام دهند.

احتشام با اشاره به اینکه ۹۵ درصد زعفران دنیا در ایران تولید می‌شود، عنوان داشت: با این وجود سهم عمده ای از بازار ارزش افزوده از آن ایران نیست و نصیب کشورهایی مثل اسپانیا می‌شود که برای خود برند ساخته‌اند.

وی اضافه کرد: ایران بزرگ‌ترین تولید کننده زعفران در دنیا است اما فروشنده خوبی نیستیم و بیش از تقاضای بازارهای جهانی تولید داریم و همین امر نیز در کاهش قیمت زعفران دخیل بوده است.

طرح هایی که سال‌هاست خاک می‌خورد

رئیس شورای ملی زعفران همچنین به طرح جامع ملی زعفران اشاره کرد و گفت: این طرح سال‌ها است که تصویب شده اما هنوز اعتباری برای اجرای آن اختصاص داده نشده است.

احتشام ادامه داد: در این طرح زنجیره ارزش افزوده زعفران دیده شده که می‌توان با اجرای آن درامد بیشتری برای تولید کننده ایجاد کرد.

وی همچنین از عدم حمایت از صنایع تبدیلی زعفران در کشور انتقاد کرد و گفت: در حال حاضر صنایع تبدیلی خوبی از این محصول در کشور راه اندازی شده اما از آن حمایتی صورت نمی‌گیرد.

در حال حاضر صنایع تبدیلی خوبی از این محصول در کشور راه اندازی شده اما از آن حمایتی صورت نمی‌گیرد رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به تولید نوشیدنی زعفران برای نخستین بار در خراسان جنوبی، بیان کرد: علاوه بر این محصولات زیادی از زعفران در کشور تولید می‌شود اما با نرخ سود تسهیلات بالا نمی‌توانند نقشی برای توسعه بازارهای این محصول داشته باشند.

به گفته احتشام در حال حاضر قیمت هر کیلو زعفران خشک در کشور بین چهار میلیون تا شش میلیون تومان خرید و فروش می‌شود.

پیش بینی برداشت ۵۴ تن زعفران در استان

رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی نیز از پیش بینی برداشت ۵۴ تن زعفران در استان طی سال جاری خبرداد و گفت: امسال ۱۵ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان به کشت زعفران اختصاص یافته است.

 هاشم ولی پور مطلق ادامه داد: امسال سطح زیر کشت زعفران کاهش پیدا نکرده اما به دلیل شرایط آب و هوایی و سرمازدگی تولید کاهش پیدا کرده است.

وی اضافه کرد: بالغ بر ۳۵ درصد زعفران کشور در خراسان جنوبی تولید می‌شود اما از نظر کیفی خراسان جنوبی رتبه نخست را در تولید این محصول دارد.

رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی به کاهش قیمت زعفران در سال جاری اشاره کرد و گفت: یکی از دلایل کاهش قیمت زعفران برداشت بیشتر زعفران در سال جاری و در استان های دیگر است.

خرید تضمینی زعفران

ولی پور مطلق با بیان اینکه وزارت جهاد کشاورزی ساز و کارهای مختلفی برای حمایت از زعفران کاران دارد، بیان داشت: در این راستا دو برنامه در خراسان جنوبی دنبال می‌شود.

وی، خرید تضمینی زعفران را یکی از این برنامه‌ها عنوان کرد و گفت: این برنامه‌ها به صورت ملی بوده و براساس بخشنامه وزیر ابلاغ شده و توسط تعاون روستایی انجام خواهد شد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به اینکه برای این کار باید انبارها با شرایط مناسب از نظر امنیتی به بورس اعلام کرده تا کد بورس دریافت کنند، افزود: به همین منظور سه انبار در شهرستان های بیرجند، قائن و فردوس تعیین شده که از این هفته خرید تضمینی را انجام خواهند داد و پیش بینی می‌شود بالغ بر چهار تا پنج تن زعفران به صورت تضمینی از کشاورزان خریداری شود.

ولی پورمطلق با بیان اینکه شیوه دوم که در استان در حال برنامه ریزی است خرید زنجیره ای زعفران است، بیان کرد: کشاورزان با ورود به این زنجیره عضو شرکت های صادر کننده می‌شوند.

وی ادامه داد: در این طرح خود کشور توسط بورس برخی از انبارهای خود را کددار کرده و در قبال خرید زعفران اوراق بورس به کشاورز می‌دهد که این اوراق قابلیت سندیت داشته و می‌تواند توسط بانک کشاورزی به عنوان وثیقه دریافت تسهیلات قبول شود.

رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی با بیان اینکه در این طرح مجموعه ای از تولید تا صادرات در کنار هم قرار می‌گیرند، بیان کرد: اگر این چرخه راه بیفتد زمینه رقابتی فراهم می‌شود که پیش بینی می‌شود در دو سه هفته آینده شاهد افزایش قیمت زعفران باشیم.

حل مشکلات فروش نیازمند برنامه بلند مدت

ولی پور مطلق اضافه کرد: زعفران در سبد خانوار کالای اساسی نیست و بنابراین هرچه قیمت آن بالا رود درآمد کشاورز بالا می‌رود.

وی با بیان اینکه زعفران ایران به مرور زمان به دلیل شرایطی که برای خاک به وجود آمده و شرایط اقلیمی منطقه نسبت به زعفرانی که در اسپانیا تولید می‌شود قیمت گذاری بین المللی آن پایین تر است، عنوان داشت: این چیزی نیست که امروز تصمیم بگیریم و برای سال زراعی بعد شرایط را عوض کنیم.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی ادامه داد: باید در یک برنامه پنج یا شش ساله با تزریق یک سری ریز مغذی‌ها، ترویج، خرید و اجرا شدن توسط مردم فرآیندی تعریف شود تا این شرایط عوض شود.

ولی پور مطلق با بیان اینکه این کار در حال حاضر شروع شده است، افزود: در چرخه فروش زنجیره ای زعفران پیش بینی شده بخشی از مبالغ پرداختی برای خرید زعفران در قالب دادن کودهای ریز مغذی به آن‌ها داده شود تا این‌ها شرایط آلکالویدهای موثر در قیمت گذاری زعفران به مرور زمان در مزارع زعفران افزایش دهند.

وی با تأکید بر اینکه اگر یک و نیم دلار قیمت زعفران بالا رود درآمد خام فروشی نیز بالا می‌رود، بیان داشت: در حال حاضر با وجود اینکه ۹۵ درصد زعفرن دنیا در ایران تولید می‌شود اما درآمد خام فروشی هم حتی به نسبت تلاش کشاورزان نیست.

موانع توسعه صنایع تبدیلی

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی همچنین به موانع توسعه صنایع تبدیلی زعفران اشاره کرد و گفت: دو عامل سبب عدم توسعه صنایع تبدیلی در سطح بین المللی شده است.

ولی پور مطلق با بیان اینکه در حال حاضر صنایع تبدیلی در کشور داریم اما کیفیت محصول فرآوری در سطح بین المللی نیست، بیان داشت: علت آن را باید جستجو کنیم در اینکه ارتباط با بازارهای بین المللی نداشته‌ایم نه صادرات قابل توجه ای داشته‌ایم و نه اینکه امکان ورود تکنولوژی مد نظر مردم دنیا را داشته‌ایم.

وی با بیان اینکه این شرایط با ورود سرمایه گذاران خارجی در چند سال آینده برطرف خواهد شد، عنوان داشت: قیمت های سرمایه گزاری در ایران بالا است که اگر شرایط حفظ و مهار تورم ادامه پیدا کند آن هم برطرف می‌شود.

مبارزه با قاچاق پیاز زعفران

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی همچنین به خسارت سرما به مزارع زعفران در سال گذشته اشاره کرد و گفت: در سال گذشته سرما بالغ بر ۴۵۰ میلیارد تومان به محصولات کشاورزی استان خسارت زده است.

ولی پور مطلق ادامه داد: برای جبران این خسارت ۱۰۰ میلیارد تومان تسهیلات بلندمدت کم بهره به استان اختصاص یافته که این در اختیار بانک‌ها قرار گرفته و در حال پرداخت به کشاورزان است.

وی در ارتباط با قاچاق پیاز زعفران نیز گفت: نمی‌توانیم جلوی کشت این محصول در استان های دیگر را بگیریم اما فروش پیاز باید با مجوز جهاد کشاورزی باشد.

وی ادامه داد: از طرف دیگر مبارزه با قاچاق پیاز زعفران به کشورهای دیگر نیز در دستور کار قرار گرفته و با آن مقابله می‌شود.

مشکلات و مصائب زعفران کاران استان سال‌هاست که تکرار می‌شود اما هنوز هم اقدام جدی از سوی دولت برای حل این مشکلات صورت نگرفته است.

منبع : خبرگزاری مهر – مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۰۹

تولید ۷۹ درصد زعفران کشور در خراسان رضوی

 مدیر کل امور اقتصادی استانداری خراسان رضوی گفت: این استان با ۸۲ هزار هکتار سطح زیر کشت زعفران و ۲۵۶ تن محصول معادل ۷۹ درصد تولید طلای سرخ کشور را در اختیار دارد.

به گزارش روز دوشنبه روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، علی رسولیان افزود: این محصول راهبردی با توجه به شرایط خشک و کم آبی و وضعیت گرمایشی در استان دارای جایگاه ویژه ای است.
وی اظهار کرد: هر هکتار زعفران در این استان ۲۱۰ نفر روز اشتغالزایی دارد و می تواند اشتغال دائم ایجاد کند.

وی با بیان اینکه در برنامه ششم توسعه، افزایش عملکرد زعفران به ۶ تا هفت کیلو گرم در هکتار و میزان تولید آن ۴۵۰ تن درسال پیش بینی شده است، گفت: هم اکنون این عملکرد حدود چهار کیلوگرم در هکتار است.
رسولیان افزود: پارسال براساس آمار گمرک جمهوری سلامی ایران حدود ۲۰۳ تن زعفران به ارزش ۲۸۶ میلیون دلار صادر شد.

وی اظهار کرد: با این میزان تولید ظرفیت اشتغال خوبی در حوزه بسته بندی و صنایع وابسته این محصول وجود دارد و هم اکنون ۱۲۱ واحد دارای پروانه بهره برداری فرآوری و بسته بندی زعفران با ظرفیت اسمی ۴۰۰ تن در استان وجود دارد.

وی با بیان اینکه خراسان رضوی از نظر تولید و صنایع فرآوری و بسته بندی رتبه اول کشور را داراست، گفت: تعداد پروانه های بهره برداری بسته بندی زعفران در این استان ۱۱۴ فقره با ظرفیت ۲۳۵ تن در سال می باشد.

رسولیان افزود: در سال گذشته از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی و سامانه بهین یاب مبلغ ۱۸ میلیارد و ۷۰۰ میلیون ریال به ۹ واحد تولیدی در قالب سرمایه در گردش پرداخت شده و امسال نیز از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی ۲۹ میلیارد ریال پروژه به بانک معرفی شده که در مرحله بررسی و عقد قرارداد با بانک می باشد.

وی تصویب برنامه ساماندهی زعفران ایران (برنامه جامع) در هیات دولت، توسعه هدفمند سطح زیرکشت این محصول به منظور توازن عرضه و تقاضا، جلوگیری از قاچاق پیاز زعفران به سایر کشورها و برنامه ریزی برای جذب تسهیلات به منظور حمایت از مخترعان و تولیدکنندگان ادوات مکانیزه زعفران را از جمله اقدامات حمایتی دولت در این حوزه برشمرد.

وی اظهار کرد: پیشنهاد ردیف اعتباری برای برنامه ملی زعفران در راستای سیاست های اقتصاد مقاومتی، راه اندازی بورس زعفران، تهیه و تدوین طرح استقرار سیستم HACCP زعفران از مرحله تولید تا فرآوری از دیگر اقدامات در این زمینه به شمار می رود.

رسولیان ادامه داد: ثبت برند ملی زعفران ایران، احداث واحدهای مدرن فرآوری و صنایع تبدیلی، نوسازی و بازسازی واحدهای موجود، ایجاد پایانه گل و پیاز زعفران، اجباری کردن استانداردهای داخلی این محصول، تاسیس صندوق حمایت از توسعه ملی – تخصصی زعفران از جمله طرح هایی است که برای حفظ و توسعه این محصول ضروری است.
فصل برداشت زعفران در خراسان رضوی که از اواخر مهر ماه آغاز شده است تا اواخر آبان ماه ادامه دارد.

هم اکنون پنج مرکز خرید حمایتی زعفران در پنج شهرستان استان توسط اتحادیه تعاون روستایی دایر شده که زیر نظر کمیته هماهنگی خرید زعفران در سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی فعالیت دارند.

منبع : خبرگزاری ایرنا – مورخ : ۱۳۹۶/۰۸/۰۸

زعفران خراسان، چشم انتظار ساماندهی

زعفران سنگین است؛ هم قیمتش و هم حجم تولید و جایگاهی که در میان محصولات کشاورزی کشورمان و حتی جهان دارد، اما مشکلاتش هم شاید به همان اندازه سنگین باشد؛ مشکلات تولید از یک سو و مشکلات بازار فروش از سویی دیگر.

حالا گویا دولت فکری برای رفع بخشی از این مشکلات یعنی بازار فروش کرده و درصدد برآمده که با خرید تضمینی زعفران از زعفران کاران دو استان بزرگ تولیدکننده یعنی خراسان رضوی و جنوبی، سامانی به این بخش بدهد، گرچه باید منتظر ماند و دید اجرای این طرح در عمل نیز موفقیت آمیز خواهد بود یا این‌که مانند بسیاری از طرح‌ها فقط روی کاغذ چشم نواز و دوست‌داشتنی است.

زعفران یا همان زرپران، گرانبهاترین محصول کشاورزی و دارویی جهان و از جایگاه ویژ‌ه‌ای بین محصولات صنعتی و صادراتی ایران برخوردار است. حدود ۹۰ درصد از زعفران مصرفی دنیا را ایران تولید می‌کند و ۹۶ درصد زعفران ایران نیز (معادل بیش از ۳۰۰ تن) در خراسان‌های رضوی و جنوبی (۷۸ درصد خراسان‌رضوی و ۱۸ درصد خراسان‌ جنوبی) کشت و تولید می‌شود که تقریبا هر ساله بیش از نیمی از آن به ده‌ها کشور جهان صادر می‌شود.

درآمدزایی بسیار بالای این محصول که به آب کمتری هم نسبت به دیگر محصولات کشاورزی نیاز دارد و آن را به یک گیاه فوق‌ استراتژیک، قهرمان خشکی و چاه نفت تجدیدپذیر و پایدار خراسان بزرگ تبدیل کرده، باعث شده در سال‌های گذشته و در شرایط خشکسالی کشور، کشاورزان زیادی در سراسر کشور به کشت این محصول روی بیاورند، به طوری که حتی در خود خراسان رضوی هم سطح زیر کشت زعفران هر سال در حال افزایش است.

چالش بازار

اما این افزایش تولید در حالی رخ می‌دهد، که چاره‌ای برای بازار فروش آن اندیشیده نشده؛ در واقع جدا از مصرف داخلی، بازار خارجی این محصول (به دلیل تحریم اقتصادی ایران) همواره با چالش‌های مهمی درگیر بوده و نتوانسته روی آرامش به خود ببیند. به عبارتی شرایط سخت داد و ستد مالی تجار ایرانی موجب شده کشورمان با وجود برخورداری از رتبه اول تولید زعفران در دنیا، جایگاه هفدهم را در تجارت جهانی این محصول داشته باشد. این در حالی است که اسپانیا که حتی یک تن تولید زعفران ندارد، سالانه حدود صد تن زعفران صادر می‌کند؛ آن هم زعفران‌های ایرانی را که به صورت فله‌ای به این کشور صادر و با بسته‌بندی و برند اسپانیا به تمام نقاط جهان صادر می‌شود. جدای از اسپانیا، امارات هم که یک مزرعه زعفران ندارد، جزو کشورهای عمده صادرکننده زعفران جهان است و در سال‌های اخیر افغانستان هم دارد برای خودش جایی در این بازار بزرگ باز‌ می‌کند.

در چنین شرایطی که نه بازار خارجی و نه بازار داخلی مطمئنی برای فروش این محصول گرانبهای کشورمان مهیاست، افزایش تولید شاید نوعی بی برنامگی باشد و عاقبتی چون فرجام محصولات پیاز و سیب‌زمینی مانده روی دست کشاورزان را نصیب زعفران و زعفران کاران کند و جایگاه ایران را نیز به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده زعفران در دنیا بشدت تهدید کند.

شاید اگر طرح جامع زعفران که پنج سال پیش به تصویب هیات دولت رسید و تاکنون به خاطر نبود اعتبار اجرایی نشده، به اجرا در می‌آمد، مشکل بازار فروش نیز خود به خود حل می‌شد.

نگرانی صادر کنندگان از طرح خرید تضمینی

طرح خرید تضمینی زعفران در صورت اجرای درست و موفقیت‌آمیز، شاید برای ده‌ها هزار کشاورز و تولیدکننده این محصول مفید فایده باشد، اما تجار و صادرکنندگان زعفران هنوز در اجرای موفق و خوش عاقبتی این طرح تردید زیادی دارند.

غلامرضا میری، رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران خراسان رضوی و نایب رئیس شورای ملی زعفران یکی از این افراد است که با ذکر تجربه ناموفق مشابهی از اجرای این طرح در سال ۷۸ تا ۸۸ به جام‌ جم می‌گوید: در آن زمان زعفران کشاورزان را به صورت تضمینی خریداری کردند، در حالی که به ازای هر کیلو زعفران، ۲۱۰ هزار تومان به زعفران‌کاران پرداخت کرده و قول دادند که در سود فروش محصول آنها را هم شریک کنند. این در حالی بود که سازمان تعاون روستایی همان زعفران‌ها را هر کیلو چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان فروخت و هیچ‌گاه کشاورزی از این سود سرشار نصیبی نبرد و فقط عایدی‌اش، ضرر هنگفت فروش زعفران بسیار ارزان قیمت به تعاون روستایی بود.

اما کشاورز تنها ضرر کننده این خرید تضمینی نبود، چرا که در این سوی ماجرا مباشران و تجار و صادر کنندگان نیز ضرر بسیاری دیدند. آن‌طور که میری اشاره می‌کند، دلایل متعددی عامل دلخوری و زیان صادر کنندگان بود از جمله این‌که سازمان تعاون روستایی آنها را مجبور کرد تا زعفران را با کارت سازمان تعاون روستایی و مسئولان آن صادر کنند تا جایزه صادراتی آن (که باید به صادرکننده بخش خصوصی می‌رسید) هم نصیب خودشان شود. تخلفات دیگری مثل کم‌فروشی، دادن زعفران بی‌کیفیت به جای بهترین نوع زعفران و با قیمت زعفران درجه یک و … توسط سازمان تعاون روستایی از موارد دیگری بود که اجرای طرح را به بدترین شکل ممکن رقم زد و ضرر و زیان کشاورز و صادرکننده را توامان در پی داشت. این صادر کننده زعفران تاکید می‌کند طرح خرید تضمینی زعفران، طرح خوب و قابل تقدیری است به شرط آن‌که تکرار رویه گذشته نباشد و زعفران را با قیمت ثابت در اختیار صادرکنندگان قرار دهد تا آنها هم بتوانند نظر مثبت مشتریان خارجی خود را جلب کنند و دوباره بازار جهانی را به دست بگیرند.

منبع : جام جم آنلاین – مورخ : ۱۳۹۶/۰۸/۰۸

اقتصاد قرون آینده کشاورزی محور خواهد بود/کاهش بیماری در جامعه با افزایش مصرف زعفران

مشاور وزیر و مجری طرح گیاهان دارویی وزارت جهاد کشاورزی امروز طی بازدید از نمایشگاه مطبوعات با حضور در غرفه پایگاه خبری اقتصاد آنلاین با بیان اینکه اقتصاد قرن آینده کشاورز محور خواهد بود، گفت: طب سنتی ایران تاکید بر تامین سلامت با تغذیه سالم دارد و هم اکنون بعد از قرن‌ها کشورهای پیشرو به این واقعیت رسیده‌اند که باید سلامت جامعه را از تغذیه با محصولات سالم و ارزشمند شروع کرد.

یوسفی آذر ادامه داد: کشورهای جهان به این باور رسیده اند که هر کشوری محصولات سالم تهیه و تولید کند نیاز به دارو و درمان ندارد. فرهنگسازی و اطلاع رسانی در این زمینه بر عهده رسانه ها است که تا جامعه را به سمت مصرف محصولات با ارزش غذایی بالا و سالم سوق بدهند.

مشاور وزیر و مجری طرح گیاهان دارویی با اشاره به خواص بی نظیر زعفران و تاثیر آن بر سلامت جامعه، گفت: تحقیقات نشان داده است که اگر هر روز ۰/۱ گرم زعفران در وعده غذایی مصرف شود از بروز بسیاری از بیماری ها همچون؛ آلزایمر، مشکلات قلبی و افسردگی جلوگیری می شود.

پیمان یوسفی آذر در گفتگو با خبرنگار اقتصاد آنلاین با یادآوری اینکه ۹۰ درصد زعفران جهان در ایران تولید می شود، گفت: تولید این محصول فرصت بزرگی برای ما است تا از آن برای ارتقاء سلامت جامعه استفاده کنیم.

وی افزود: اگر هر فرد در روز تنها ۰/۱ گرم زعفران استفاده کند علاوه بر کاهش قابل توجه بسیاری از بیماری ها شاهد رونق در بازار این محصول نیز خواهیم بود.
به گفته یوسفی آذر در حال حاضر مردم ایران در سال تنها ۱ گرم زعفران مصرف می کنند که برای رسیدن به سطح قابل قبول از سلامت جامعه این میزان باید به ۵ گرم برسد.

وی میزان صادرات زعفران کشور را یک هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان عنوان کرد و افزود: این میزان صادرات برای کشوری که بزرگترین تولید کننده این محصول است بسیار ناچیزی است چرا که در حال حاضر بازار زعفران بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان گردش مالی دارد.

مشاور وزیر و مجری طرح گیاهان دارویی همچنین از احیاء یک میلیون هکتار مراتع با استفاده از گیاهان دارویی خبر داد و گفت: با استفاده از کشت گونه های اقتصادی گیاهان دارویی و تجهیزات فراوری این محصولات، می توان میزان صادرات این محصولات را از ۴۰۰ میلیون دلار فعلی به دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار رساند.

یوسفی آذر در پایان خواستار تشکیل کمپین ملی زعفران و گل محمدی شد تا جایگاه این محصولات در تامین سلامت جامعه ارتقاء یابد.

منبع : اقتصاد آنلاین – مورخ : ۱۳۹۶/۰۸/۰۷

گام دولت برای شناسنامه دار کردن زعفران کشور

گام برداشتن دولت برای شناسنامه دار شدن زعفران کشور شاید خوش ترین خبری بود که در نخستین جشنواره زعفران شهرستان فاروج از سوی مشاور وزیر و مجری طرح گیاهان دارویی مطرح شد.

مشاور وزیر و مجری طرح گیاهان دارویی گفت: زعفران کشور به رغم پیشینه ۳ هزار ساله بی هویت است و با تهیه شناسنامه آن دنبال معرفی طلای سرخ کشور هستیم. دکتر پیمان یوسفی آذر روز شنبه در نخستین جشنواره زعفران شهرستان فاروج در خراسان شمالی گفت: باید کاری کرد که تمام بازار جهان را در زمینه این محصول زراعی و دارویی قبضه کرد.
وی با بیان اینکه برای زعفران کار نکرده ایم، بیان داشت: باوجود اینکه ۸۸ درصد تولید زعفران جهان را در اختیار داریم تنها سهم کشورمان از این محصول دارویی ۳۰۰ میلیون دلار است.
وی از ابلاغ ۶۰۰ میلیارد ریالی اعتبار برای خرید توافقی این محصول خبرداد و گفت: زعفران را نباید کار روزمره بدانیم و تهیه شناسنامه ملی این محصول در جهان را باید قدر بدانیم.
وی افزود: اقتصاد ۱۰۰ سال آینده دنیا براساس دو صنعت آی تی، و سلامت با رویکرد بازگشت به سمت داروهای گیاهی خواهد بود.
نخستین جشنواره یک روزه زعفران فاروج با هدف معرفی این محصول در مزرعه ای نزدیک شهر فاروج در استان خراسان شمالی برگزار شد.

موازی کاری آفت تولید و عرضه طلای سرخ
عضو انجمن بین المللی گیاهان دارویی و عضو هیات علمی پژوهشکده علوم و صنایع غذایی کشور گفت: زعفران کشور با وجود ۱۸ متولی، بی متولی است و هر یک از این متولیان فقط در چهارچوب برنامه های خودشان عمل می کنند و موازی کاری آفت تولید و عرضه این محصول است.
دکتر عبدالله ملا فیلابی اظهار داشت: کشور ما با ۱۰۵ هزار و ۲۷۰ هکتار زعفران کشت شده ۳۳۶ تن برداشت طلای سرخ دارد که در این بخش نیازمند تلاش و همت بیشتری هستیم.
وی با اشاره به اینکه زعفران ایران با فرآوری در اسپانیا به نام این کشور عرضه می شود افزود: خام فروشی، اشتغال حاصل از چرخه تولید و عرضه این محصول و ارزش افزوده آن را حذف می کند و امروز نیاز است با شناخت سلایق جوامع با فرآوری این محصول در قالب های مختلف به ارزش افزوده آن دست یابیم.
ملا فیلابی با هشدار در خصوص قاچاق این محصول با ارزش و صادراتی گفت: زعفران کشور با برند قویی عرضه نمی شود و شناسنامه ندارد که بتوان مراحل عرضه تا رسیدن به دست مصصرف کننده را بررسی کرد.
وی بر ضرورت تشکیل شورای راهبردی این محصول تاکید کرد.

*خراسان شمالی رتبه دوم کشور در عملکرد تولید زعفران
مدیرکل جهاد کشاورزی خراسان شمالی گفت: براساس گزارش های جهاد کشاورزی در سال ۹۴، خراسان شمالی در سطح زیر کشت زعفران رتبه سوم و در عملکرد با ۴/۱ کیلوگرم در هکتار رتبه دوم کشور را دارد که عملکرد در آمار سال ۹۵ به ۶/۱ کیوگرم در هکتار ارتقا یافته است.
عبدالله یوسفی اظهار داشت: در حوزه توسعه کشت این محصول لازم است با احتیاط عمل کنیم و محققان و پژوهشگران، مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی، واحدهای دانشگاهی باید پیرامون شرایط تولید و بهره برداری بررسی و تحقیق لازم را داشته باشند تا با چالش جدی مواجه نشویم
وی بر تشکیل شرکت تعاونی زعفران کار تاکید کرد و گفت: برای سازمان دهی بهتر فعالیت ها ایجاد این شرکت ضروری است که مجوز آن برای شهرستان فاروج صادر و هیات موسس آن تشکیل شده است.
یوسفی گفت: تشکیل آن با رویکرد پیگری به موقع مطالبات زعفران کاران بخصوص در بخش بازاریابی و فروش با رویکرد صادرات باید باشد.
وی درآمد حاصل از فروش زعفران استان با عملکرد ۴/۱ کیلوگرم در هکتار را، ۴۰۰ میلیارد ریال عنوان کرد.

**رسیدن به ارزش افزوده در تولید زعفران چشم انداز تولید این محصول باید شود
فرماندار فاروج گفت: رسیدن به ارزش افزوده طلای سراغ، چشم انداز تولید این محصول باید باشد تا از صادرات آن اقتصاد غیر نفتی کشور رونق بیشتری بیابد.
هادی رجائی نیا اظهار داشت: این جشنواره با هدف معرفی محصول زعفران به عنوان یکی از سوغات ارزشمند شهرستان و کمک به ارتقای کیفی مراحل کاشت، داشت و برداشت زعفران برگزار شده است.
وی با اشاره به این همه سطح بارده زیر کشت این محصول در شهرستان هزار و ۶۰۰ هکتار است، گفت: تاکنون حدود ۲ هزار هکتار از زمین های کشاورزی شهرستان زیر کشت زعفران رفته است .
فرماندار فاروج گفت: پیش بینی می شود که سه هزار و ۸۵۰ خانوار ۱۱ تن سرگل در سال جاری داشته باشند.
فرماندار فاروج گفت: امیدواریم تعداد واحدهای فرآوری این محصول در شهرستان از رقم ۳ به حدی برسد که همه محصول به نام شهرستان و در بازارها جهانی عرضه شود.

**زعفران را سر سفره جهان باید ببریم
معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منابع استانداری خراسان شمالی هم گفت: زمینه مصرف زعفران را در بخش های مختلف فراهم کنیم و آن را باید سر سفره جهان هم ببریم.
محمود دلپسند افزود: در توسعه سطح زیر کشت این محصول چالش هایی داریم که با برنامه ریزی و مدیریت صحیح باید آن را به فرصت تبدیل کنیم.
وی با تاکید بر ضرورت تکمیل زنجیره تولید بیان داشت: با یافتن بازار عرضه و قبل از آن فرآوری می توان تولید این محصول را اقتصادی کرد.
دلپسند از قرار گرفتن خراسن شمالی در شمار استانهای دارای خرید حمایتی محصول زعفران از سوی دولت خبر داد.

**مراحل تولید زعفران یک میراث معنوی است
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی گفت: حفظ میراث فرهنگی معنوی ضرورتی است که برکسی پوشیده نیست و مراحل تولید زعفران یکی از این میراث های فرهنگی ماست.
سویدانلویی اظهار داشت: برگزاری جشنواره زعفران زمینه ای برای احیا و تبین این میراث است که به منظور حفظ فرهنگ بومی و محلی اجرایی شده است.
وی افزود: ۵۷ میراث فرهنگی ناملموس در خراسان شمالی ثبت ملی شده است که ما از این میراث فقط برخوداریم و هنوز از آن بهره مند نشده ایم.
سویدانلویی، شناسایی، تنبین، معرفی و حفاظت از این میراث را از وظایف اصلی این دستگاه برشمرد و گفت: در این صورت است که همگان می توانند از آن بهره مند شوند.
وی گفت: هدف ما از برگزاری این جشنواره ها تثبیت موفقیت استان در مقاصد و بازارهای جدید گردشگری است.
از جمله برنامه های جانبی این جشنواره که در یکی از مزارع زعفران شهرستان فاروج در کیلومتر ۴ جاده فاروج به شیروان برگزار شد، برگزاری نمایشگاهی از مراحل فرآوری زعفران، بسته بندی های مختلف آن، ادوات مراحل کاشت و تولید زعفران، معرفی غذاهایی که در آن زعفران به مصرف می رسد و صنایع دستی شهرستان بود.
سطح زیر کشت زعفران خراسان شمالی در سال زراعی ۹۴ – ۹۵ ، هزار و ۲۳۸ هکتار و در سال زراعی ۹۵ -۹۶ به ۲ هزار و ۱۹۰ هکتار افزایش یافته است.

منبع : خبرگزاری ایرنا – مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۰۶

کیفیت زعفران خراسان جنوبی رتبه نخست کشور را به خود اختصاص داد

به گزارش خبرگزاری تسنیم ، هاشم ولی‌ پور مطلق صبح امروز در بازدید از مناطق زعفران کاری شهرستان قاینات اظهار داشت: ۳۶ هزار زعفران کار خراسان جنوبی تا پایان آبان محصول خود را برداشت می‌کنند.

وی با بیان اینکه زعفران به عنوان یکی از محصولات مهم و ارز آور در دنیا برای کشور ایران به شمار می‌رود گفت: پیش‌بینی می‌شود امسال ۵۴ تن زعفران خشک از اراضی زیرکشت این محصول در استان برداشت شود.

 رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی بیان کرد: این استان ۱۵ هزار هکتار از اراضی سطح زیرکشت زعفران را به خود اختصاص داده است و ۵۱/۵ تن زعفران خشک از این میزان زمین برداشت می‌شود.

ولی‌پورمطلق از شهرستان قاینات به عنوان بزرگترین شهرستان خراسان جنوبی در حوزه کشاورزی از جمله زعفران یادکرد و افزود: ۴ هزار و ۵۰۰ هکتار زعفران استان در این شهرستان است.

وی با اشاره به اینکه حدود ۱۷ تن از ۵۱ تن زعفران خشک استان، متعلق به شهرستان قاینات است گفت: خراسان جنوبی از نظر میزان تولیدات علی‌رغم این که زادگاه زعفران است و برند زعفران در کشور به عنوان زعفران قاینات شناخته می‌شود اما دومین تولیدکننده بعد از استان خراسان رضوی است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی افزود: زعفران تولید شده در این استان، به دلیل برداشت گل زعفران قبل از طلوع آفتاب و برداشت غنچه قبل از باز شدن، کیفیت، عطر و قدرت رنگ دهی بالا، مرغوب ترین زعفران دنیا به حساب می‌آید.

ولی پور مطلق اظهار داشت: زعفران خراسان جنوبی به دلیل کیفیت بالا مشتریان زیادی در کشورهای خارجی از جمله آلمان، آمریکا، اسپانیا و کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد.

وی با بیان اینکه سال گذشته ۵۱ تن زعفران خشک از اراضی زیرکشت این محصول در خراسان جنوبی برداشت شده است گفت: امسال سازمان تعاون روستایی برای خرید زعفران اعلام آمادگی کرده است که با این روند قیمت زعفران نسبت به سال‌های گذشته با یک روند نزولی روبه‌رو می‌شود./

منبع :خبرگزاری تسنیم- مورخ ۱۳۹۶/۰۷/۰۶