نوشته‌ها

بخشنامه های متعدد و متناقض سدی بر سر راه صادرات

عضو هیئت مدیره شورای ملی زعفران گفت: بخشنامه ها، دستورالعمل ها و مقررات زیاد و متناقض، سدی بر سر راه صادرات است و امنیت صادر کننده را سلب کرده است.

علی شریعتی مقدم در حاشیه همایش تولید ملی افتخار ملی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، افزود: اگر به فکر تولید کننده محصولات کشاورزی هستیم باید سعی کنیم تولیدات کشاورزی صادراتی شوند اما در ۲۰ سال گذشته با وجود صحبت زیاد از صادرات، در عمل برای توسعه صادرات و جهش صادراتی گامی بر نداشتیم.
وی گفت: گاهی اوقات از خواندن بخشنامه ها و دستور العمل ها اجتناب می کنم زیرا می دانم که هفته بعد بخشنامه های دیگری هم صادر می شود! در مواردی بخشنامه ها آنقدر کم پهلو نوشته می شود که نمی توانید درک کاملی از آن داشته باشید.
عضو هیئت مدیره شورای ملی زعفران با بیان اینکه باید بپذیریم کشور به ارز به ویژه ارز حاصل از صادرات غیر نفتی نیاز دارد افزود: به طور نمونه به صادر کننده می گویند در نرخ فروش ارز آزاد هستی اما همین امروز که خواستم ارز خود را به علت نیاز به نقدینگی آن در سامانه نیما بفروشم خریدار که از شرکت دیگری بود ترجیح داد ارز پتروشیمی را خریداری کند علت آن هم نبود تعادل میان نرخ ارز است.
شریعتی مقدم گفت: اگر به تعادل و نرخ واقعی در ارز برسیم تکلیف همه روشن می شود اما در شرایط کنونی بخش ها و شرکت های وابسته به دولت چون از امکانات بیشتر استفاده کردند قدرت رقابت بیشتری در مقایسه با بخش خصوصی دارند بنابراین اینکه از یک بخش برای سرکوب یا تشویق بخش دیگر استفاده کنیم نشان می دهد که راه را به درستی نرفته ایم.

منبع : خبرگزاری صدا و سیما – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۹

تعلل در شناسنامه دار کردن زعفران / هر کیلو زعفران بین ۶ تا ۱۱ میلیون تومان

عضو شورای ملی زعفران قیمت هر کیلو زعفران را با توجه به کیفیت بین ۶ تا ۱۱ میلیون تومان اعلام کرد.

علی حسینی در خصوص آخرین وضعیت بازار زعفران گفت: هر کیلو زعفران با توجه به کیفیت بین ۶ تا ۱۱ میلیون تومان به فروش می‌رسد و در مدت اخیر افزایشی نداشته است.

وی در خصوص قاچاق محصول زعفران با توجه به نوسانات نرخ ارز خاطرنشان کرد: طبیعتاً سخت گیری‌ها در زمینه صادرات باعث افزایش قاچاق می‌شود به طوری که پیمان سپاری ارزی و تعهد بازگشت ارز به سامانه نیما از سوی صادر کننده برای بسیاری از صادر کنندگان دشوار است.

عضو شورای ملی زعفران افزود: در هر صورت برخی از کشور‌ها به محصول زعفران ما نیاز دارند و از طرفی ما نیز به برخی دیگر از محصولات احتیاج داریم که در این زمینه با تسهیل صادرات و واردات محصولات مورد نیاز از محل ارز حاصل از صادرات با کاهش سخت گیری‌ها شاهد رشد صادرات محصولات خواهیم بود.

حسینی بیان کرد: با مدیریت درست بازار زعفران آهنگ رشد صادرات نیز شتاب بیشتری خواهد گرفت که این امر به نفع کشور است.

وی با اشاره به تعلل در اجرایی شدن طرح شناسنامه دار شدن زعفران گفت: شناسنامه دار شدن زعفران در به حداقل رسیدن سوء استفاده و تخلف نقش مهمی دارد و از طرفی نفع تولید کننده، مصرف کننده و صادر کننده را در برخواهد داشت، اما هنوز برای این طرح تصمیم جدی گرفته نشده است.

عضو شورای ملی زعفران با بیان اینکه اجرایی شدن این طرح نیاز به زیرساخت‌های پیچیده ندارد عنوان کرد: برای اجرا شدن این طرح برنامه‌های نرم افزاری و سخت افزاری ساده‌ای نیاز است به طوریکه فرمت آن در شورای ملی زعفران تهیه و در ۱۰۰ روستا نیز به صورت پایلوت اجرا و نتیجه آن مورد قبول بوده است.

حسینی در ادامه خاطرنشان کرد: با اجرا شدن طرح شناسنامه دار شدن زعفران می‌توان به طور دقیق سطح زیر کشت، میزان تولید و رقم تولید در آینده را پیش بینی و در این خصوص برنامه ریزی کرد.

منبع : خبرگزاری میزان – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۸

انسجام در زنجیره تولید تا صادرات زعفران برقرار نشده است

فرماندار تربت‌ حیدریه گفت: هنوز نتوانسته‌ایم بین زنجیره تولید تا صادرات این محصول ارزشمند جهانی انسجام ایجاد کنیم.

علی رستمی در اولین گردهمایی یک روزه بهداشت، کیفیت و راندمان تولید زعفران که با حضور نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی و مسئولان و اساتید دانشگاهی تربت‌حیدریه در سالن همایش دانشگاه عالی این شهرستان برگزار شد، اظهار کرد: در این زنجیره سهم منافع کشاورز، صادرکنندگان و کسانی که در بسته‌بندی و فرآوری محصول نقش دارند نادیده گرفته شده از این رو موفق نشده‌ایم به تولید پایدار دست یابیم.

وی به تولید ۹۴ درصد زعفران دنیا در ایران اشاره کرد و افزود: این اتفاق در حالی روی داده که گردش مالی مربوط به این محصول برای کشاورزان بسیار اندک است؛ در صورتی که رتبه نخست تولید زعفران در دنیا به این کشور اختصاص دارد، گردش مالی مربوط به این محصول با این جایگاه هم‌خوانی ندارد.
معاون استاندار و فرماندار ویژه تربت‌حیدریه بیان کرد: قطعاً تولید زعفران در کشور با استفاده از فناوری، روش‌های دانش بنیان و علمی افزایش می‌یابد و امروز بهره‌مندی از ظرفیت‌های علمی در افزایش راندمان تولید نیازمند فرهنگ‌سازی است.
وی گفت: تولید بالا به لحاظ کمیت تنها رمز موفقیت در ارتقاء جایگاه این محصول نیست و مدیریت صحیح و توجه به رابطه عرضه و تقاضا و نیز تشکیل یک کنسرسیوم واحد که از ائتلاف، هم‌افزایی و تعامل همه‌ی فعالان حوزه زعفران، از کشاورز تولید کننده تا صادرکنندگان و تمام افرادی که در این زنجیره سهم دارند، می‌تواند سبب ایجاد پایداری و افزایش حجم گردش مالی این محصول در دنیا شود تا در این رقابت سالم منافع جمعی هر یک از افراد این زنجیره دیده شود.

منبع : خبرگزاری ایسنا – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۵

اسپانیا با زعفران ایرانی به صادرکننده نخست این محصول بدل شد

عضو هیات مدیره خانه صنعت، معدن و تجارت جوانان گفت: اسپانیا زعفران ایران را به صورت فله خریداری و پس از بسته بندی دوباره، آن را به عنوان «زعفران اسپانیایی» صادر می کند. به همین دلیل این کشور به عنوان بزرگ ترین صادرکننده زعفران جهان شناخته می شود.

فرزاد سحرخیز روز جمعه در گفتگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا افزود: امارات نیز زعفران ایرانی را به صورت روزانه و هفتگی توسط دلالان و تجار غیرحرفه ای خریداری می کند و پس از مخلوط کردن با برخی ناخالصی ها،‌ به صورت عمده با بسته ‌بندی‌های ایرانی و حتی با علامت استاندارد ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس، آفریقا و چین می‌فروشد.
وی یادآور شد: پس از اسپانیا و امارات، چین بزرگ ترین خریدار زعفران فله ایرانی است، همچنین افغانستان از دیگر مشتریان زعفران فله ایرانی به شمار می رود که به عنوان رقیب آینده ایران تلقی می شود؛ به طوری که با خرید زعفران از ایران و فروش آن به عنوان «زعفران افغان»، تجارت این محصول را در جهان آغاز کرده است.
سحرخیز، عربستان و قطر را نیز جزو خریداران عمده زعفران بسته بندی ایران برشمرد و گفت: مردم کشورهای عربی به دلیل رفت و آمد زیاد به ایران با کیفیت زعفران ایرانی آشنا شده اند و تمایل خریدشان به این محصول به نسبت زعفران اسپانیایی روز به روز بیشتر می شود.

** اقدام ها برای رونق صادرات زعفران
این عضو هیات مدیره خانه صنعت، معدن و تجارت جوانان گفت: با راه اندازی واحد تخصصی بازرگانی خارجی و استراتژی فروش، صادرات زعفران بسته بندی با نام ایران به سایر کشورها را در دستور کار قرار گرفته است، به طوری که بسته بندی زعفران طبق درخواست مشتری بین المللی انجام و به عبارتی به صورت سفارشی تولید شده و به مقصد ارسال می شود.
وی افزود: با بررسی آمار صادرات زعفران مشاهده می شود فقط پنج درصد از کل زعفران صادراتی کشور به بسته بندی های زیر ۱۰ گرم ویژه مصرف کنندگان نهایی و مراکز خرده فروشی اختصاص دارد و ۹۵ درصد باقیمانده، در بسته های بالای ۱۰ گرم و به طور عمده ( نیم و یک کیلوگرمی ) صادر می شود.
سحرخیز اضافه کرد: شرکت های ایرانی فعال در این عرصه توانسته اند با توجه به رعایت استاندارد در تولید و بسته بندی زعفران، انعطاف در بسته بندی سفارش خارجی، بسته بندی های لوکس، ارائه خدمات مطلوب و استانداردهای بازارهای بین المللی، سهم خود را در صادرات زعفران بسته بندی ایرانی افزایش دهند.
وی ادامه داد: اکنون ۴۵ درصد از حجم کل صادرات به بسته بندی های کمتر از ۱۰ گرم اختصاص دارد و این سهم همه ساله در حال افزایش است.
به گزارش ایرنا، مطابق آمارها میزان صادرات پارسال زعفران نزدیک به ۲۳۶ تن به ارزش بیش از ۳۲۶ میلیون دلار بود.
با وجود رشد صادرات حدود ۵۵ درصدی زعفران، نزدیک به ۷۷ درصد محصول طلای سرخ ایران به سه کشور هنگ کنگ، امارات و اسپانیا صادر می شود که نشان از موفق نبودن ما در گرفتن سهم بیشتر از بازار سایر کشورهاست.

منبع : خبرگزاری ایرنا – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۶

۱۲ درصد زعفران استان در تربت حیدریه تولید می شود

نماینده مردم تربیت حیدریه در مجلس گفت: ۸ هزار و ۵۰۰ هکتار یعنی معادل ۱۲ درصد استان به کشت زعفران در اراضی تربت حیدریه اختصاص دارد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از مشهد، «سعید باستانی» امروز (۲۴ بهمن) در همایش زعفران با بیان اینکه اگر زنجیره تولید و عرضه زعفران در قالب یک شیوه مدون باشد نباید دولت ورود پیدا کند لذا سازمان تعاون روستایی با درک این خلاء به خرید توافقی و حمایتی از محصول کشاورزان اقدام کرد، افزود: زعفران بعنوان یکی از ۵ کالای اساسی حوزه صادرات بخش کشاورزی اهمیت دارد و اگر قرار است صادراتی انجام شود ما باید برای آن تعریف مشخص و برنامه ریزی شده داشته باشیم.

نماینده مردم تربت حیدریه در مجلس گفت: فعالیت علمی چشمگیری در حوزه طلای سرخ انجام نشده و می طلبد مرکز تحقیقات سازمان جهاد کشاورزی یک بسته حمایتی علمی در نظر بگیرد تا کشاورز بداند که اگر تا دیروز در هر هکتار ۴ کیلیوگرم زعفران خشک برداشت داشته امروز با اجرای این بسته حمایتی و علمی می تواند حتی دو برابر گذشته برداشت محصول داشته باشد.

باستانی افزود: از مجموع ۸۲ هزار هکتار اراضی زیر کشت زعفران استان خراسان رضوی، هشت هزار و ۵۰۰ هکتار یعنی معادل ۱۲ درصد استان به اراضی شهرستان تربت حیدریه و از مجموع افزون بر ۵۰ هزار هکتار عرصه کشاورزی شهرستان زاوه، ۱۲ هزار هکتار معادل ۱۷ درصد ظرفیت استان به کشت زعفران اختصاص دارد.

وی گفت: در سطح استان ۱۱۷ هزار خانوار به کشت زعفران مشغول هستند که از این میزان بین ۱۴ تا ۱۵ هزار خانوار به زعفران کاران تربت حیدریه اختصاص دارد و تعداد بهره برداران بخش کشاورزی زاوه نیز ۱۷ هزار نفر است که بالغ بر ۹۰ درصد آن ها به کشت زعفران مشغول هستند.

باستانی بیان داشت: بیشترین بهره برداری از یک محصول را کسانی می کنند که در حوزه فناوری آن بیشتر تلاش می کنند تا تولید، مانند زعفران بین ایران و اسپانیا که کشور اسپانیا در حوزه فناوری با ۲ درصد تولید ۹۰ درصد بازار جهانی زعفران را در اختیار دارد.

نماینده مردم تربت حیدریه در مجلس تصریح کرد: هنوز پس از ۱۰۰ سال قدمت زعفران، روی ژن و پیاز این محصول کاری انجام نشده و نیازمند کارگاه سورتینگ زعفران هستیم و از سوی دیگر اصلاحات در این حوزه برای ثبات سازی دو سال بطول می انجامد حداقل تولید در هکتار ۲ و حداکثر ۳۵ کیلوگرم است و این فاصله زیاد است که باید مراکز آموزش عالی با برنامه های علمی و تحقیقاتی این فاصله را از بین ببرند.

عضو کمیسیون صنایع مجلس بیان کرد: در شرایطی که در متطقه برای جمع آوری و پَرکَنی زعفران مشکل داریم و هنوز زیر ساخت ها و الزامات جهانی شدن محصول را نداریم نمی توانیم مدعی جهانی شدن آن باشیم و از سوی دیگر با رعایت نکردن این الزامات دولت هم نمی تواند با خرید توافقی یا تضمینی به این حوزه کمک کند.

نماینده تربت حیدریه در مجلس افزود: اینکه همه نگاه ها برای خربد زعفران به دولت باشد باید اصلاح شود چون زعفران به امنیت غذایی کشور وابسته نیست و بودجه دولت کفایت خرید زعفران را نمی کند، لذا با رعایت الزامات و زیر ساخت ها در چرخه زعفران می توانیم از گردش مالی جهانی این محصول نهایت استفاده را ببریم.

وی اظهار داشت: با راه اندازی بورس زعفران دو اقدام انجام شده، ابتدا کشف قیمت و بعد تضمین کیفیت، اما این اقدام داخلی است که در سال آینده با راه اندازی بورس بین المللی زعفران سراغ کشف قیمت جهانی آن می رویم.

باستانی گفت: تولید زیاد نیست زیرا هنوز خیلی از کشورها از زعفران شناختی ندارند و از طرفی باید موانع صادرات را هم رفع کنیم تا مانند افغانستان که تعرفه صادرات زعفران به هند و چین را به صفر رسانده اما ما در ایران پیمان سپاری ارزی داریم و این یعنی تعطیلی صادرات زعفران را در پی دارد.

وی بیان کرد: وزارت صنعت و امور خارجه باید مشکلات در حوزه تعرفه گذاری را حل کنند و نباید تجار ما برای صادرات محصول خود به هند و چین، به خاطر تعرفه ای که وجود ندارد به افغانستان سفر کنند، چند صدایی در حوزه تعیین تکلیف زعفران در ایران به این محصول آسیب رسانده و این در شرایطی است که در کشورهای دیگر که تولید زعفران هم ندارند متولی زعفران تنها یک نفر و یک واحد است.

منبع : خبرگزاری شبستان – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۴

قیمت‌های تضمینی زعفران باید متصل به نرخ ارز باشد

عضو شورای ملی زعفران گفت: ضرورت انطباق قیمت تضمینی محصولات صادراتی کشاورزی به ویژه زعفران با نرخ ارز در بازارهای جهانی ضروری است.

علی شریعتی مقدم روز چهارشنبه در همایش بهداشت، کیفیت و راندمان تولید زعفران در تربت حیدریه افزود: این بدان معناست که برای بهترین نوع زعفران باید قیمت مناسب حدود یک هزار و ۲۰۰ یورو که در بازار جهانی قابل رقابت است، انتخاب کرد تا منافع تولیدکننده نیز حفظ شود.
وی اظهار داشت: اتخاذ چنین رویه ای به این خاطر است که در صورت افزایش نرخ ارز، منافع تولید کننده نیز حفظ شود تا از دیگر رقبای بازار عقب نماند و اتخاذ چنین رویکرد نیازمند عزم همگانی است.
وی گفت: در پیوند با این موضوع سایر محصولات کشاورزی و صنایع دستی که در مناطق مختلف تولید می شوند و در بازار های منطقه ای و جهانی قابل رقابت هستند نیز از این مزیت بهره مند خواهند شد.
عضو شورای ملی زعفران با انتقاد از نبود انسجام و وحدت رویه در حوزه زعفران، افزود: در حال حاضر انسجام مورد نیاز در حوزه مدیریت زعفران بین بخش دولتی و خصوصی شامل تولید کننده، تاجر، صادر کننده و کسبه وجود ندارد.
شریعتی مقدم گفت: در حوزه مدیریت زعفران اگر همه بخش ها تمام توانمندی خود را در یک راستا برای ارتقای زعفران بکار بگیرند، بی شک شاهد جهش مناسب در منابع و منافع زعفران خواهیم بود.
وی به طرح ‘تار’ (توسعه ارزش های روستایی) اشاره کرد و افزود: هدف از ارایه این طرح که توسط وزارتخانه های جهاد کشاورزی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی مورد پذیرش قرار گرفته، افزایش سطح کیفی زندگی زعفران کاران از طریق افزایش سطح راندمان تولید است.
وی اظهار داشت: در اجرای این طرح ۲۰ هزار کشاورز آموزش های لازم را فرا می گیرند تا حوزه تولید را با افزایش محصولات دارای کیفیت مطلوب و بهداشتی متحول کنند.
وی گفت: بر همین اساس حدود چهار هزار کشاورز در حوزه زعفران تحت پوشش قرار گرفته اند که دست کم ۵۰ درصد آنها در منطقه تربت حیدریه هستند و این بدان معناست که این منطفه به عنوان متمرکزترین نقطه برای توسعه و تحول زعفران این امکان را فراهم کرده که با شیوه های نوین از مزرعه تا فراوری به صورت محصول ارگانیک دست کم ۵۰ درصد ارزش افزوده ایجاد کند.

*نبود انسجام در زنجیره تولید تا صادرات زعفران 
فرماندار ویژه تربت حیدریه نیز در این همایش گفت: هنوز در زنجیره تولید تا صادرات زعفران انسجام و تاثیرگذاری ایجاد نشده است تا منافع هر بخش به صورت مجزا تعیین و مشخص شود.
علی رستمی افزود: در حالی که رتبه نخست تولید زعفران در دنیا به ایران اختصاص دارد اما گردش مالی مربوط به این محصول با این جایگاه همخوانی و مطابقت ندارد.
وی بر ضرورت افزایش تولید زعفران مبتنی بر روشهای دانش بنیان تاکید کرد و ادامه داد: تنها تولید بسیار از نظر کمی و کیفی رمز موفقیت نیست، بلکه مدیریت صحیح و توجه به رابطه عرضه و تقاضا، تشکیل یک کنسرسیوم واحد که از ائتلاف، هم افزایی و تعامل همه فعالان حوزه زعفران از تولید کننده تا صادر کننده و تمام افرادی که در این زنجیره سهم دارند، می تواند سبب ایجاد پایداری و افزایش حجم گردش مالی این محصول شود.
فرماندار تربت حیدریه گفت: بزرگترین واحد فرآوری زعفران خاورمیانه در تربت حیدریه هم اکنون بلا استفاده است که باید برای راه اندازی و ارزآوری مناسب آن تلاش کرد.
رستمی افزود: در حوزه زعفران، نیازمند مدیریت واحد هستیم چرا که پراکندگی در حوزه تصمیم گیری و تصمیم سازی، به این محصول آسیب رسانده است.
از حدود ۷۵ هزار هکتار مزارع زعفران ایران سالانه ۲۰۰ تن محصول یعنی ۹۵ درصد زعفران جهان برداشت می شود که ۷۸ درصد آن از مزارع خراسان رضوی است.
بر این اساس بیشترین میزان محصول زعفران جهان با سه هزار سال سابقه در شهرستان های تربت حیدریه، زاوه، کاشمر، رشتخوار و مه ولات در جنوب استان خراسان رضوی تولید می شود.
از مجموع ۷۰ هزار هکتار زمین زیر کشت زعفران در خراسان رضوی هشت هزار هکتار معادل ۱۲ درصد آن به شهرستان تربت حیدریه اختصاص دارد.
هم اکنون ۱۱۷ هزار خانوار در خراسان رضوی به کشت زعفران مشغول هستند که ۱۵ هزار خانوار از این تعداد در تربت حیدریه هستند.
شهرستان ۲۲۵ هزار نفری تربت حیدریه در ۱۵۰ کیلومتری جنوب غربی مشهد قرار دارد.

منبع : خبرگزاری ایرنا – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۴

زعفران ایران و مشکلی به نام نداشتن برند

زعفران، یا اصطلاحاً طلای سرخ، گران‌ترین ادویه دنیا است که کشور ما، ایران، به‌عنوان مهم‌ترین تولیدکننده این محصول، جایگاه ویژه‌ای دارد. پژوهشگران در مطالعه‌ای پژوهشی روش‌های بهبود صادرات این محصول مهم را بررسی کرده‌اند.

به گزارش ایسنا، اهمیت زعفران در ایران از جنبه‌های گوناگونی نظیر نیاز اندک به آب در مقایسه با سایر محصولات کشاورزی، اشتغال‌زایی و جلوگیری از مهاجرت روستاییان و همچنین ارتزاق بیش از ۴۰۰ هزار نفر قابل ارزیابی است. در حال حاضر، ایران حدود ۲۳۰ تن از تولید جهانی این محصول را داراست. صادرات زعفران ایران دارای سهم ۷۰ درصدی در ارزش صادرات این محصول در کل جهان، ۲/۶ درصد ارزش کل صادرات بخش کشاورزی ایران و یک درصد ارزش کل صادرات غیر نفتی کشور طی سال‌های اخیر بوده و بر همین اساس این ادویه مهم، به‌ عنوان محصول مهم صادراتی کشاورزی کشور دارای ارزش بالایی است.

آنگونه که دست‌اندرکاران این محصول مهم می‌گویند، امروزه توجه به بسته‌بندی و درجه‌بندی محصول تولیدی در بازارهای داخلی و خارجی اهمیت بسیاری پیداکرده و بایستی ضمن شناسایی عوامل تأثیرگذار بر بسته‌بندی زعفران، مشکلات و کاستی‌های آن‌ها نیز شناسایی شده و کنار گذاشته شود چرا که برخی از واسطه‌گرهای بین‌المللی، زعفران را فله‌ای به برخی از کشورهای حاشیه خلیج‌فارس (عمدتاً امارات) یا کشورهای اروپایی (عمدتاً اسپانیا) می‌فروشند و آن کشورها پس از بسته‌بندی، آن را در بازارهای جهانی عرضه کرده و ارزش‌ افزوده بالایی به دست می‌آورند.

در همین زمینه، محققانی از دانشگاه تربت‌حیدریه پژوهشی را انجام داده‌اند که در آن عوامل مؤثر بر صادرات زعفران با تأکید بر برند و بسته‌بندی مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

برای انجام این مطالعه، محققین فوق، پرسش‌نامه‌ای تخصصی را آماده کردند که در آن ۳۶ معیار فرعی در سه گروه اصلی میزان تولید، میزان صادرات و فرآوری مورد توجه قرار گرفت. این پرسش‌نامه سپس در اختیار متخصصان فنی امور زعفران قرار داده شد تا از این طریق داده‌های مورد نیاز تحقیق به دست آیند. این داده‌ها، سپس با استفاده از روش‌های علمی مورد تجزیه‌ و تحلیل واقع شدند.

بر اساس نتایج به‌دست‌ آمده از این پژوهش، فرآوری، صادرات و تولید به ترتیب رتبه اول تا سوم را از لحاظ اهمیت اثرگذاری بر ارزآوری محصول زعفران به خود اختصاص دادند. همچنین مهم‌ترین معیار اثرگذار بر فرآوری، عدم وجود برند ملی (فقدان نام تجاری)، مهم‌ترین معیار اثرگذار بر میزان صادرات، تقلب در زعفران و مهم‌ترین معیار اثرگذار بر میزان تولید، کار انفرادی زعفران‌کاران (کمبود شرکت‌های تعاونی مناسب) معرفی شدند.

در این رابطه فاطمه رستگاری‌پور، استادیار گروه اقتصاد کشاورزی و محقق پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت‌ حیدریه و همکارش می‌گویند: «درآمد حاصل از زعفران در میان محصولات کشاورزی در صدر قرار دارد و می‌توان گفت زعفران یکی از مهم‌ترین محصولات صادراتی ایران است که با توجه به میزان تولید، نسبت به دیگر رقبا اختلاف بسیار زیادی دارد، اما در این بخش درآمد ارزی کمتری نصیب کشور می‌شود.

نتایج مطالعه ما نشان داد مهم‌ترین و اساسی‌ترین شاخص تأثیرگذار بر روی ارزآوری زعفران، فرآوری است که در دو گروه بسته‌بندی و برند مورد بررسی قرار گرفت. در راستای فرآوری، بعضی از موارد مانند ثبت یک برند ملی به‌نحوی‌ که نماد و شناخت زعفران ایران در جوامع بین‌الملل باشد، مهم است».

آن‌ها می‌افزایند: «همچنین در حیطه بسته‌بندی زعفران، رعایت استانداردهای جهانی، شکیل بودن بسته‌بندی، باب میل و سلیقه مشتریان بودن، طراحی زیبا و مشتری‌ پسند دارای اهمیت است و در حوزه فرآورده‌های زعفران می‌توان گفت با استفاده از شرکت‌های دانش‌ بنیان و طرح‌های تحقیقاتی در بخش‌های دولتی و خصوصی می‌توان فراورده‌های ارزشمند تولید کرده و ارزآوری زعفران را چندین برابر کرد».

بر اساس یافته‌های پژوهش فوق، یکی دیگر از زیرشاخه‌های فرآوری، بحث تبلیغات و حضور در صحنه‌های بین‌المللی است که بسیاری از کارشناسان و متخصصان فن، بسیار روی آن تأکید کرده و اعتقاد دارند تا زمانی‌ که محصول زعفران ایران به جهان معرفی نشود، سود زیادی وجود نخواهد داشت. در این راستا عوامل تأثیرگذاری همچون، عدم تشکیلات منسجم در خرید، فروش، توزیع و بسته‌بندی، خصوصیات ناشناخته و فرآوری زعفران برای مردم جهان، عدم استفاده از نیروی کار ماهر و تحصیل‌کرده در زمینه تولید و بازاریابی و وجود موانع ورود انواع ماشین‌ها و مواد لازم در راستای فرآوری و بسته‌بندی (کاهش هزینه فرآوری) نیز مؤثر هستند».

رستگاری‌ پور و همکاران پژوهشگرش اعتقاد دارند: «شاخص دوم، میزان کمی صادرات زعفران است که از جمله زیر شاخص‌های آن، تقلب و سوء استفاده افراد سودجو در بخش صادرات است. در بخش صادرات، این معیار از عوامل چالش‌ برانگیز به‌حساب می‌آید، بر همین اساس حذف دلالان و صادرکنندگان غیر مجاز و جلوگیری از صادرات بی‌کیفیت و همچنین توجه به بازارهای هدف صادراتی و سرمایه‌گذاری در بازارهای جدید و نیز اطلاع از بازارهای عرضه و تقاضای داخل و بین‌المللی، قطعاً شکوفایی اقتصادی در بخش ارزآوری زعفران را حاصل خواهد کرد».

بنا بر نظر محققان مجری این پژوهش: «شاخص سوم اثرگذار بر ارزآوری زعفران، تولید است. شاید این بخش نسبت به بخش‌های فرآوری و صادرات اهمیت کمتری داشته باشد، اما بی‌توجهی به تولید، موجب بروز بعضی از مشکلات مانند قاچاق پیاز زعفران به دیگر کشورها و انفرادی کار کردن زعفران‌کاران به علت کمبود شرکت‌های تعاونی، همچنین بی‌رغبتی کشاورزان به تولید و درنتیجه کاهش سطح زیر کشت آن و کاهش تولید می‌شود».

پژوهشگران فوق به‌منظور غلبه بر مشکلات موجود در این خصوص پیشنهادهایی ارائه داده‌اند. بنا بر نظر آنان، سیاست‌گذاری‌های دولت بایستی در راستای رقابت‌پذیری این محصول طراحی شود و استفاده از روش‌های صحیح کشت مکانیزه و با برنامه‌ریزی، جایگزین شیوه‌های سنتی شود.

همچنین بر اساس پیشنهاد آنان، دولت بایستی در راستای کاهش هزینه فرآوری و برای ایجاد برند ملی زعفران، نظارت بر تقلبات زعفران و حذف دلالان، استفاده از روش‌های صحیح کشت مکانیزه و تشکیل شرکت‌های تعاونی زعفران‌ کاران و ایجاد تشکیلات منسجم خرید، توزیع و بسته‌بندی زعفران گام‌های مهمی بردارد.

یافته‌های فوق در نشریه پژوهش‌های زعفران متعلق به دانشگاه بیرجند منتشر شده است.

منبع : خبرگزاری ایسنا – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۳

میزان صادرات زعفران به ۱۷۰ تن رسید/ آخرین وضعیت بازار زعفران

عضو شورای ملی زعفران گفت: برآورد ما این است که میزان صادرات زعفران از کشور به بیش از ۱۷۰ تن رسیده باشد.

علی حسینی در گفتگو با خبرنگار اقتصاد آنلاین با بیان اینکه متاسفانه آمار گمرک قابل اتکا نیست، اظهار کرد: آخرین آمار گمرک از صادرات زعفران مربوط به آبان ماه و ۱۲۰ تن است در حالی که بیشترین حجم صادرات مربوط به دو ماه گذشته است.

وی ادامه داد: هر چند ادعا می شود گمرک به صورت روزانه و آنلاین صادرات از کشور را ثبت می کند، اما همیشه آمارهای اعلامی آن با تاخیر بوده است.

حسینی عدم امکان برنامه ریزی برای بازار صادراتی را از نتایج منفی به روز نبودن آمار صادرات دانست.

وی با تاکید بر اینکه بخش قابل توجه ای از زعفران کشور از مبادی غیر رسمی خارج می شود، افزود: به طور مثال تنها به کشور افغانستان ۲ تا ۳ برابر آمار رسمی زعفران ایرانی وارد شده است.

حسینی آمار رسمی صادرات زعفران به افغانستان را ۱۱ تن عنوان کرد در حالی که حدود ۱۴ تن زعفران ایرانی وارد این کشور شده است.

این عضو شورای ملی زعفران قیمت هر کیلوگرم زعفران کشورمان در بازار داخلی را ۶ تا ۱۰/۵ میلیون تومان و در بازار خارجی ۷۰۰ تا ۱۱۰ یورو عنوان کرد.

منبع : خبرگزاری اقتصاد آنلاین – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۱۶

چالش پیمان سپاری ارزی برای زعفران/افزایش حجم قاچاق

دولت بر این باور است که با اجرای پیمان سپاری ازری از سرمایه های کشور صیانت می شود اما به اعتقاد دست اندرکاران حوزه زعفران شرایط سخت گیرانه صادرات، صادرکنندگان را مجبور به قاچاق یا استفاده از کارت های یکبار مصرف کرده است.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری شبستان، قاچاق کالا معضلی است که تنها به شکور ما اختصاص ندارد و گریبانگیر تمامی کشورها است. هر کدام از کشورها راه هایی را برای مقابله با این پدیده و مجازات متخلفان در نظر گرفته اند. روش های اعمالی علاوه بر اینکه در کشورهای مختلف متفاوت است بلکه راه های مقابله نیز با نوع کالایی که قاچاق می شود تناسب دارد و متناسب با شرایط اقتصادی تدوین شده است.

یکی از اولویت های صادراتی ایران در سال های اخیر «زعفران» است. کشورمان مقام اول در تولید زعفران در دنیا را به خود اختصاص داده است تا جایی که شبکه خبری رای نیوز ۲۴ ایتالیا در گزارشی مصور از زعفران نوشته است: «ایران بزرگترین تولید کننده این محصول است و ۹۰ درصد تولید جهانی زعفران، طلای قرمز در اختیار جمهوری اسلامی است.» اما متاسفانه بخش قابل توجهی از این کالا نیز به دلیل تفاوت های قیمتی قاچاق می شود.

دولت برای مقابله با قاچاق این کالا و سایر کالاها «پیمان سپاری ارزی» را مطرح کرد و بر این باور است که با اجرای این طرح از سرمایه های ارزی کشور حفاظت می شود این در حالی است که بازرگانان و صادرکنندگان با اجرایی شدن پیمان سپاری ارزی با چالش جدی در زمینه صادرات کالاهای تولید داخل مواجه هستند. فعالان حوزه زعفران معتقدند بخشنامه پیمان‌ سپاری ارزی، خروج غیر قانونی طلای سرخ را سرعت بخشیده است. فعالان اقتصادی براین باورند که قاچاق زعفران تنها نتیجه بخشنامه بانک مرکزی در خصوص پیمان سپاری ارزی است.

اگر دولت، صادرکنندگان را وادار کند که ارز حاصل از صادرات خود را به کشور بازگردانند و آن را به بانک‌های مشخصی که از سوی بانک مرکزی تعیین می‌شوند بفروشند، قانون پیمان‌سپاری ارزی اجرایی شده است. پیمان‌سپاری ارزی، یکی از ابزارهای سیاست کنترل ارز (Foreign exchange control) است.

«علی حسینی»، عضو شورای ملی زعفران با اشاره به مشکلات بازگشت ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما به باشگاه خبرنگاران گفته است: «ابلاغ بخشنامه جدید تعهد ارزی صادرکنندگان و بازگشت ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما موجب شده است تا بسیاری از صادرکنندگان قدیمی عقب نشینی کنند و قاچاقچیان وارد معرکه شوند. بازگشت ارز حاصل از صادرات بر خروج غیر رسمی کالا دامن می زند. در شرایط کنونی هر صادرکننده ملزم‌ می شود که به ازای صادرات هر هزار دلار، ۹۵۰ دلار  ارز به سامانه نیما بازگرداند که این امر موازی با رشد صادرات غیر رسمی و قاچاق محصول است.»

حسینی ادامه داد: «آمار صادرات زعفران در ۸ ماهه اخیر نشان می دهد که کار شرکت های صادر کننده هیچ ارتباطی با زعفران نداشته  و حال جای این سوال مطرح است که چه اتفاقی افتاده که سرمایه کشور باید خارج شود. قاچاق زعفران نتیجه بخشنامه پیمان سپاری ارزی است. قبل از این موضوع توجیهی نداشت که زعفران به صورت قاچاق از کشور خارج شود.»

وی با انتقاد از پیامدهای بی توجهی مسئولان دولتی به نظرهای بخش خصوصی تصریح کرد: «بخش خصوصی همانند دولتمردان دلشان برای کشور می سوزد، از این رو انتظار می رود به نظرهای بی طرفانه بخش خصوصی توجه شود چرا که موضوع افزایش قاچاق زعفران یکی از دغدغه های جدی بخش خصوصی و تشکل ها به شمار می رود.»

این در حالی است که «غلامرضا میری»، نایب رئیس شورای ملی زعفران کشور نیز به خبرگزاری مهر گفته است: «بخشنامه جدید رفع تعهد ارزی صادرکنندگان نیز نمی‌تواند راهکار موثری برای کنترل قاچاق طلای سرخ باشد؛ این در حالی است که حجم قاچاق طلای سرخ زیاد است و روز به روز نیز بر حجم آن افزوده می‌شود. بخشنامه جدید در واقع نوعی تنبیه برای کسانی است که بیشترین صادرات را داشته باشند. برداشتن پیمان سپاری ارزی راه حل جلوگیری از قاچاق زعفران است. ما در این زمینه صحبت و مذاکرات زیادی انجام داده ایم که متاسفانه نتیجه‌ای نداشت. در حال حاضر استفاده از کارت های اجاره ای و متفرقه برای صادرات زعفران رواج یافته است. زمانی که بحث پیمان سپاری مطرح نباشد دلیلی برای قاچاق زعفران وجود ندارد.»

همچنین «علی شریعتی‌مقدم»، مدیر عامل یک شرکت تولید کننده زعفران نیز در رابطه با پیمان‌سپاری ارزی به ایسنا گفته است: «این بخشنامه موجب افزایش قاچاق می‌شود و صادرکننده واقعی زعفران را از میدان خارج کرده و صادرکننده یکبار مصرف جایگزین آن می‌شود که باید در این زمینه تجدید نظرهایی صورت بگیرد. قاچاق زعفران و وجود صادرکنندگان یکبار مصرف در صنعت زعفران مشکلاتی را به وجود آورده که برای رفع این مشکل باید صادرات توسط افرادی که در این زمینه تخصص دارند انجام بگیرد.»

حالا در آخرین خبرها از قاچاق زعفران در کشور نایب رئیس شورای ملی زعفران اعلام کرده است که با توجه به شرایط سخت گیرانه صادرات، صادرکنندگان راهی جز قاچاق یا استفاده از کارت های یکبار مصرف ندارند.

میری با اشاره به اینکه امکان پیش بینی صادرات زعفران در ماه های آتی وجود ندارد به باشگاه خبرنگاران جوان گفته است: «با توجه به شرایط و قوانین سخت گیرانه صادرات مبنی بر بازگشت ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما، نمی توان چشم انداز روشنی به صادرات داشت. با وجود تلاش صادرکنندگان مبنی بر بازگشت ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما،همچنان این امکان وجود ندارد این در حالی است که مسئولان دولتی به صادرکنندگان هشدار داده اند که اگر ارز حاصل از صادرات خود را به سامانه نیما بازنگردانند، با آنها برخورد جدی خواهد داشت.

نایب رئیس شورای ملی زعفران نسبت به قاچاق زعفران هشدار داده و گفته است: «با توجه به شرایط سخت گیرانه صادرات، صادرکنندگان راهی جز قاچاق یا استفاده از کارت های یکبار مصرف ندارند چرا که صادرکننده، واردکننده نیست و تخصص لازم در این زمینه را ندارد و نمی تواند به امر واردات بپردازد یا ارز حاصل از صادرات را به سامانه نیما بازگرداند.»

این در حالی است که چندی پیش میری با اشاره به اهمیت بالای صادرات زعفران از دولت تقاضا کرده بود موضوع پیمان سپاری ارزی را به سبب تسهیل در روند صادرات تعدیل کند، چرا که در شرایط کنونی امکان بازگشت ارز به داخل کشور وجود ندارد و از طرفی صادرکنندگان، وارد کننده نیستند که بتوانند در قبال صادرات به امر واردات بپردازند، ضمن آنکه به سبب تامین سفارش‌های بعدی در زمان مقرر، نیاز به نقدینگی دارند تا بتوانند به تعهدات خود عمل کنند.»

به گفته میری، با توجه به آنکه اکثر زعفران تولیدی به بازار‌های هدف صادر می‌شود، از این رو مقررات سخت گیرانه و کاهش صادرات منجر به کاهش قیمت و نابودی کشاورزان می‌شود چرا که در بسیاری از مناطق زعفران کاری، به سبب خشکسالی و کم آبی امکان کشت دیگر محصولات وجود ندارد.

با توجه به تاکیدات دولت برای اجزای پیمان سپاری ارزی و مشکلاتی که در این حوزه برای کالایی چون زعفران ایجاد شده و درخواست متولیان در این حوزه باید منتظر بود تا دولت راهکاری را برای حل این معضل بیاندیشد چرا که با وجود روش کنونی روز به روز شاهد افزایش میزان قاچاق زعفران به خارج از کشور هستیم. حجم قاچاقی که اگر از طریق راه های قانونی صادراتی انجام شود میزان بالایی ارزآوری برای کشور رقم می زند./

منبع : خبرگزاری شبستان – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۱۳

هشدار نسبت به قاچاق زعفران / قیمت زعفران به ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید

نایب رئیس شورای ملی زعفران در گفتگو با باشگاه خبرنگاران جوان: با توجه به شرایط سخت گیرانه صادرات، صادرکنندگان راهی جز قاچاق یا استفاده از کارت های یکبار مصرف ندارند.

غلامرضا میری نایب رئیس شورای ملی زعفران در گفتگو با خبرنگار صنعت، تجارت و کشاورزی گروه اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به اینکه قیمت زعفران در بازار به ثبات رسیده است، اظهار کرد: هم اکنون حداقل قیمت هر کیلو طلای سرخ ۶ میلیون و ۵۰۰ و حداکثر ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است.

وی با اشاره به اینکه طی ۲۵ روز اخیر بازار زعفران کمترین نوسان را در بازار داشته است، افزود: تعادل میان عرضه و تقاضا دلیل اصلی ثبات قیمت در بازار زعفران به شمار می‌رود.

میری با اشاره به اینکه امکان پیش بینی صادرات زعفران در ماه های آتی وجود ندارد، بیان کرد: با توجه به شرایط و قوانین سخت گیرانه صادرات مبنی بر بازگشت ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما، نمی توان چشم انداز روشنی به صادرات داشت.

نایب رئیس شورای ملی زعفران ادامه داد: با وجود تلاش صادرکنندگان مبنی بر بازگشت ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما، همچنان این امکان وجود ندارد. این در حالی است که مسئولان دولتی به صادرکنندگان هشدار داده اند که اگر ارز حاصل از صادرات خود را به سامانه نیما باز نگردانند، با آنها برخورد جدی خواهد داشت.

وی نسبت به قاچاق زعفران هشدار داد و گفت: با توجه به شرایط سخت گیرانه صادرات، صادرکنندگان راهی جز قاچاق یا استفاده از کارت های یکبار مصرف ندارند چرا که صادر کننده، وارد کننده نیست و تخصص لازم در این زمینه را ندارد و نمی تواند به امر واردات بپردازد یا ارز حاصل از صادرات را به سامانه نیما بازگرداند.

نایب رئیس شورای ملی زعفران در پایان با اشاره به اینکه قیمت زعفران تابع عرضه و تقاضاست، تصریح کرد: البته با افزایش صادرات، احتمال رشد قیمت طلای سرخ دور از انتظار نیست.

منبع : باشگاه خبرنگاران جوان – مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۰۸